BAYRAM SOFRA IN BELGRADE – A CONTRIBUTION TO THE INTERRELIGIOUS DIALOGUE AND VISIBILITY OF MINORITY RELIGIOUS COMMUNITIES
DOI:
https://doi.org/10.2298/GEI2101019DKeywords:
Bayram sofra, Ramadan Bayram, Islamic community of Serbia, Cultural society of Muslims in Serbia “Gajret”, religious minorities, interreligious dialogueAbstract
The paper focuses on the celebration of Ramadan Bayram and the organization of the feast Bayram sofra in Belgrade. The Islamic Community of Serbia and the Cultural Society of Muslims in Serbia – “Gajret”, have been organizing the Bayram sofra since 2009 as the celebration which symbolizes the end of the Ramadan fasting. The celebration is held in the public space in front of the Bajrakli mosque in Belgrade. Since it is organized as part of the celebration of Ramadan Bayram, its meaning can be observed and analyzed in a religious, but also in a broader social context. In this paper, we observe the Bayram sofra in the context of learning about Islam, as the minority religious community, but also as an event which initiates interreligious dialogue at several different levels. Thus, we focus on identifying the elements of dialogue between the Islamic community and other religious communities, as well as the citizens of Belgrade, relying on some theoretical concepts of interreligious dialogue. The ethnographic research of the Bayram sofra started in 2020 with the main focus on the social and religious elements of Ramadan Bayram and the role of this religious festival in enhancing the visibility of this religious minority in Serbia.
Downloads
References
Gajret. Veb-sajt Kulturno društvo „Gajret“. Intervju. https://www.gajret.rs/most-ogajretu/ (pristupljeno 18. januara 2021). O nama. https://www.gajret.rs (pristupljeno 16. januara 2021).
Građanin. Veb-sajt RTS. „Građanin“: serijal Radio-televizije Srbije. https://www.rts.rs/page/tv/sr/story/20/rts-1/4220534/gradjanin-.html 13.1.2021. (pristupljeno 15. januara 2021). https://www.rts.rs/page/stories/sr/story/125/drustvo/763396/bajramskasofra-u-beogradu.html (pristupljeno 21. januara 2021) https://static1.squarespace.com/static/5464ade0e4b055bfb204446e/t/551eaf21e4b001788e2e67ab/1428074273779/Dialogue+Decalogue++Serbian+%28Latin+Alphabet%29.pdf (pristupljeno 9. januara 2021).
Zakon o crkvama i verskim zajednicama. Službeni glasnik RS 36/2006. https://www.paragraf.rs/propisi/zakon_o_crkvama_i_verskim_zajednicama.html (pristupljeno 30. januara 2021).
Abu-Nimer, Mohammed, Anas Аlabbadi & Cynthia Маrquez. 2018. Building Bridges: Guide for Dealing with Dialogue Ambassadors. https://www.scout.org/Guide_for_Dialogue_Ambassadors (preuzeto 5. septembra 2019)
Aksić, Nina. 2020. „Proslava islamskih praznika u verskoj praksi Bošnjaka u Novom Pazaru – etno-antropološki kontekst“. Glasnik Etnografskog instituta SANU LXVIII (3): 589–611.
Bakić-Hayden, Milica. 2001. „O mogućnostima za dijalog između različitih religija“. U Interreligijski dijalog kao vid pomirenja u jugoistočnoj Evropi, ur. Milan Vukomanović & Marko Vučinić, 199–204. Beograd: Beogradska otvorena škola.
Barišić, Srđan. 2005. „Iz našeg neposrednog susedstva: muslimani“. Teme: časopis za društvenu teoriju i praksu 29 (4): 597–612.
Blagojević, Gordana. 2008. “Recent Turkish Migrants in Serbia and the Role of the Serbian-Turkish Friendship Association”. Glasnik Etnografskog instituta SANU LVI (2): 149–157.
Blagojević, Mirko. 2001. „Revitalizacija religije i dijalog“. U Interreligijski dijalog kao vid pomirenja u jugoistočnoj Evropi, ur. Milan Vukomanović & Marinko Vučinić. Beograd: Beogradska otvorena škola.
Dacić, Nadir. 2016. Beogradski Gajret Osman Đikić. Beograd: Fakultet islamskih nauka u Beogradu, Sarajevo: Naučnoistraživački institut „IBN SINA“.
Dacić, Nadir & Lejla H. Alomerović. 2018. Islamska zajednica Srbije (1868–2018). Beograd: Fakultet islamskih nauka u Beogradu, Kulturno društvo muslimana Srbije „Gajret“.
Đorđević Crnobrnja, Jadranka. 2020. Nismo prekidali sa Gorom. Etnicitet, zajednica i transmigracije Goranaca u Beogradu. Posebna izdanja 93. Beograd: Etnografski institut SANU.
Đurić Milovanović, Aleksandra. 2015. Dvostruke manjine u Srbiji. O posebnostima u religiji i etnicitetu Rumuna u Vojvodini. Beograd: Balkanološki institute SANU.
Đurić Milovanović, Aleksandra. 2018. „(Ne)vidljivi migranti: migracije nazarena u Severnu Ameriku tokom komunizma u Jugoslaviji“. Glasnik Etnografskog instituta SANU LXV(3): 669–686.
Đurić, Vladimir, Darko Tanasković, Dragan Vukmirović & Petar Lađević. 2014. Etnokonfesionalni i jezički mozaik Srbije. Beograd: Republički zavod za statistiku.
Đurić-Zamolo, Divna. 1977. Beograd kao orijentalna varoš pod Turcima 1521– 1867. Beograd: Muzej grada Beograda.
Đurović, Miloš. 2015. „Hidžab kao fenomen konstruisanja i osporavanja identiteta: primjer savremenog Novog Pazara“. Etnoantropološki problemi 4: 821– 838.
Gavrilović, Ljiljana. 1985. „Dodeljivanje dece posle razvoda braka kao pokazatelj položaja žene u društvu“. Etnološke sveske VI: 11–17.
Gavrilović, Ljiljana. 1989. „Probni brak u okviru savremene muslimanske porodice u jugozapadnoj Srbiji“. Zbornik Sjenice 5: 93–107.
Giomi, Fabio. 2019. “Muslim, educated and well-dressed: Gajret’s self-civilizing mission in interwar Yugoslavia”. European Review of History: Revue européenne d'histoire 26 (1): 41–59.
Hayden, Robert. 2002. “Antagonistic Tolerance. Competitive Sharing of Religious Sites in South Asia and the Balkans”. Current Anthropology 43 (2): 205– 231.
Ilić, Angela. 2020. “Looking through a Veil: Challenges and Perspectives of Interreligious Dialogue in Serbia”. Interdisciplinary Journal of Religion and Transformation in Contemporary Society 6: 413–428.
Jorgačević, Jelena. 2016. „Vera ne sme da se nameće“. Vreme, br. 1354, 15. decembar 2016. https://www.vreme.com/cms/view.php?id=1450850 (pristupljeno 21. februara 2021)
Jovanović Ajzenhamer, Nataša. 2020. „Islam ante portas: primena Baumanove teorije o strancu na analizu socijalne distance prema muslimanskim migrantima u Srbiji“. Glasnik Etnografskog instituta SANU LXVIII (3): 749–771.
Mandić, Marija. 2015. “Unifying the Other: The Case of the March Violence in Kosovo and the Mosque Burning in Belgrade”. Ethnologia Balkanica 18: 281–305.
Mandić, Marija & Jadranka Đorđević Crnobrnja, ur. 2019. „Temat: Islam, pojedinac i delatne zajednice u Beogradu nekad i sad“. Antropologija 19 (3): 9–14.
Mandić, Marija & Jadranka Đorđević Crnobrnja. 2020. „Islam, pojedinac i delatne zajednice u Srbiji: akteri promena, sukoba i saradnje“. Glasnik Etnografskog instituta SANU LXVIII (3): 519–532.
Moe, Christian. 2004. “Senses of Religious Pluralism: With Particular Reference to Bosniak Islam”. www.kotor-network.info/articles (preuzeto 10. oktobra 2019)
Mojzes, Pavle. 1981. Christian-Marxist dialogue in Eastern Europe. Minneapolis, MN: Augsburg Publishing.
Mojzes, Pavle. 2002. „Tipovi susreta među religijama“. Teme: časopis za društvenu teoriju i praksu 26 (1): 11–32.
Mojzes, Paul. 2007. „Pravoslavlje i islam na teritoriji bivše Jugoslavije“. Teme: časopis za društvenu teoriju i praksu 31 (4): 789–804.
Novaković, Dragan. 2003. „Organizacija i položaj Islamske verske zajednice u Kraljevini Jugoslaviji“. Teme: časopis za društvenu teoriju i praksu 27 (3): 451–474.
Pavlica, Dražen. 2019. „Ekumenizam u sociološkoj perspektivi: društvenohistorijski horizont, teorijsko uokvirenje i (inter)konfesionalni izazovi“. Doktorska diseratcija. Beograd: Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu.
Pišev, Marko & Miloš Milenković. 2013. „ʽIslamʼ u anti-multikulturnoj retorici političara i antropologa Zapadne Evrope: kongruencija ili koincidencija?“ Etnoantropološki problemi 8 (4): 965–985.
Pišev, Marko. 2018. Islam: relativizam i nauka. Beograd: Dosije.
Radisavljević-Ćiparizović, Dragana. 2005. „Religija i svakodnevni život“. Teme: časopis za društvenu teoriju i praksu 29 (1–2): 41–54.
Radojičić, Dragana. 2015. Dijalozi za trpezom. Antropološka monografija o kulturi ishrane. Biblioteka: LEXIS. Edicija: Pojedinačna izdanja. Drugo izdanje. Beograd: Službeni glasnik i Etnografski institut SANU.
Riis, Ole. 1999. “Models of Religious Pluralism Under Conditions of Globalizations”. Exploring Religious Pluralism 1 (1): 20–30.
Smailagić, Nerkez. 1990. Leksikon islama. Sarajevo: Svijetlost.
Sikimić, Biljana & Petko Hristov, eds. 2007. Kurban in the Balkans. Belgrade: Institute for Balkan Studies SASA.
Sinani, Danijel. 2010. “Dawn by Law. Alternativni religijski koncepti i srpski Zakon o verskim zajednicama”. Antropologija 10 (3): 121–132.
Stojić Mitrović, Marta. 2016. „Azil i neregularne migracije u Srbiji na početku XXI veka: kulturne paradigme“. Doktorska disertacija. Beograd: Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu.
Stojić Mitrović, Marta & Aleksandra Djurić Milovanović. 2019. “The Humanitarian Engagement of Faith-Based Organizations in Serbia: Balancing between the Vulnerable Human and the (In)Secure (Nation)State”. In Forced Migration and human security in the Eastern Orthodox World, ed. Lucian Leaustean, 207–228. London: Routledge.
Swidler, Leonard. 1983. “The Dialogue Decalogue: Ground Rules for Interreligious Dialogue”. Journal of Ecumenical Studies 20 (1): 1–4. https://static1.squarespace.com/static/5464ade0e4b055bfb204446e/t/551eaf21e4b001788e2e67ab/1428074273779/Dialogue+Decalogue++Serbian+%28Latin+Alphabet%29.pdf (preuzeto 21. novembra 2019)
Šaljić, Jovana. 2013. „Islamska zajednica Srbije: prvih deset godina (1868–1877)“. Istorijski časopis LXII: 345–359.
Šaljić, Jovana. 2019. „Kako je oživela Barjak džamija.“ Antropologija 19 (3): 75– 89.
Škaljić, Abdulah. 1966. Turcizmi u srpskohrvatskom jeziku. Sarajevo: Svjetlost.
Tanasković, Darko. 1987. „Islam u Beogradu“. Kultura 78–79: 32–58.
Tanasković, Darko. 1992. U dijalogu sa islamom. Gornji Milanovac: Dečje novine.
Thangaraj, Thomas. 1999. The Common Task: A Theology of Christian Mission. Nashville: Abingdon Press.
Tričković, Radmila. 1973. „Beogradska tvrđava i varoš, 1739–1789. godine“. Godišnjak grada Beograda XX: 49–88.
Vivekananda, Swami. 2013. Complete works of Swami Vivekananda. Volume 1. Leopard Books India.
Vučinić Nešković, Vesna. 2013. Metodologija terenskog istraživanja u antropologiji. Od normativnog do iskustvenog. Posebna izdanja knj. 10. Beograd: Odeljenje za etnologiju i antropologiju Filozofskog fakulteta, Srpski genealoški centar, Etnološka biblioteka.
Vukomanović, Milan. 2008. Homo viator: religija i novo doba. Beograd: Čigoja štampa.
Vukomanović, Milan & Marinko Vučinić, ur. 2001. Interreligijski dijalog kao vid pomirenja u Jugoistočnoj Evropi. Beograd: Beogradska otvorena škola.
Vukomanović, Milan & Marinko Vučinić, ur. 2001a. Religije Balkana: susreti i prožimanja. Beograd: Beogradska otvorena škola.
Vukomanović, Milan & Marinko Vučinić, ur. 2003. Religijski dijalog: drama razumevanja. Beograd: Beogradska otvorena škola.
Zlatanović, Sanja. 2007. “The Roma of Vranje: Kurban with five faces”. In Kurban in the Balkans, eds. Sikimić Biljana & Petko Hristov, 51–86. Belgrade: Institute for Balkan Studies SASA.
Zlatanović, Sanja. 2018. Etnička identifikacija na posleratnom području: Srpska zajednica jugoistočnog Kosova. Posebna izdanja knj. 89. Beograd: Etnografski institut SANU.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2021 Bulletin of the Institute of Ethnography SASA
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
