ALL THAT TURBAN-FOLK: ORIENTALISM AND NEO-FOLK MUSIC IN SERBIA
DOI:
https://doi.org/10.2298/GEI2003641SKeywords:
orientalism, neo-folk music, Južni vetar, Serbia, YugoslaviaAbstract
In this paper I look at the ‘oriental controversy’ of the neo-folk music in Serbia, focusing on the changes in the perception of the longstanding Serbian-Bosnian ensemble Južni vetar (Southern Wind) in the academic circles, media and various segments of the music industry. The affirmative attitude towards the performers and music legacy of Južni vetar, which has in recent years gradually entered the media from the alternative (non-commercial) music and art circles, may be observed in the context of the contemporary globalized music industry which constantly challenges orientalist assumptions and divisions between East and West. The key turning point in this process is the newly-embraced understanding of Južni vetar (and „turban-folk“ in general) as part of Serbia’s cultural heritage. Using a representative sample of academic and media comments, in this paper I shed some light on the shifts in the reception of Južni vetar primarily as an indication of the wider changes in the reception of the Ottoman legacy and contemporary influences of the „Orient“ in the contemporary Serbian culture, not excluding the wider context of Southeastern Europe.
Downloads
References
„Sav taj folk“, Epizoda 4: Prođi sa mnom kroz crveno. Autor: Radovan Kupres. TV B92, 2004. https://www.youtube.com/watch?v=f-wf_-tGAkQ (pristupljeno: 10. Juna 2020.)
„Servis Karamela“ (gost: Šemsa Suljaković). BN TV 2009. https://www.youtube.com/watch?v=XdHu7sQdc4I (pristupljeno: 10. Juna 2020.)
Turbotronic, 2017. Reditelj: Stevan Spasić. Produkcija: VICE Media, LLC https://video.vice.com/rs/video/turbotronik/5878b400c929d68b4e6bd1e5 (pristupljeno: 10. juna 2020.)
Anastasijević, Bratislav. 1988. „O zloupotrebi narodne muzike“. Kultura 80/81: 147‒156.
Antonijević, Dragana. 2012. „Faktori izgradnje kulturnog identiteta radnih migranata iz Srbije“. Etnološko-antropološke sveske 20 (9): 21–34.
Antonijević, Dragana. 2011. „Gastarbajter kao liminalno biće: konceptualizacija kulturnog identiteta“. Etnoantropološki problemi 6 (4): 1013–1033.
Archer, Rory. 2012. “Assessing Turbofolk Controversies: Popular Music between the Nation and the Balkans”. Southeastern Europe 36: 178–207.
Bakić-Hayden, Milica. 1998. „Reprodukcija orijentalizma: primer bivše Jugoslavije“. Filozofija i društvo 14: 101–118
Bakić-Hayden Milica & Robert Hayden. 1992. “Orientalist Variations on the Theme ‘Balkans’: Symbolic Geography in Recent Yugoslav Cultural Politics”. Slavic Review 51 (1): 1–15.
Bjelić, Dušan & Obrad Savić, eds. 2002. Balkan as Metaphor: Between Globalization and Fragmentation. Cambridge, MA and London: The MIT Press.
Cook, Nicholas. 2000. Music. A Very Short Introduction. Oxford: Oxford University Press.
Čvoro, Uroš. 2012. “Remember the Nineties? Turbo-folk as the Vanishing Mediator of Nationalism”. Cultural Politics 8 (1): 121–137.
Ćirjaković, Zoran. 2013. „Muški snovi, neoliberalne fantazije i zvuk oklevetane modernosti“. Sarajevske sveske 39–40. http://sveske.ba/en/content/muskisnovi-neoliberalne-fantazije-i-zvuk-oklevetane-modernosti (pristupljeno: 29. maja 2020).
Ćirjaković, Zoran. 2004. „Turbofolk kao brend“. NIN. 21, oktobar 2004, 34–38.
Daniel, Ondřej. 2007. “Gastarbajteri: Rethinking Yugoslav Economic Migrations towards the European North-West through Transnationalism and Popular Culture”. In Imagining Frontiers, Contesting Identities, eds. Steven G. Ellis & Lud’a Klusáková, 277‒302. Pisa: Edizioni Plus, Pisa University Press.
Dumnić, Marija. 2013. “The Creation of Folk Music Program on Radio Belgrade before World War Two: Editorial Policies and Performing Ensembles”. Muzikologija 14: 9–29.
Dumnić, Marija. 2012. “This Is the Balkans: Constructing Positive Stereotypes about the Balkans and Autobalkanism”. In Musical Practices in the Balkans: Ethnomusicological Perspectives – Proceedings of the International Conference Held from November 23 to 25, 2011, eds. Dejan Despić, Jelena Jovanović, Danka Lajić-Mihajlović, 345–356. Belgrade:
Serbian Academy of Sciences and Arts: Institute of Musicology – Department of Fine Arts and Music.
Đurković, Miša. 2004. „Ideološki i politički sukobi oko popularne muzike u Srbiji“. Filozofija i društvo 25: 271–284.
Fleming, Ketrin E. 2001. „Orijentalizam, Balkan i balkanska istoriografija“. Filozofija i društvo 18: 11–32.
Georgiev, Plamen K. 2012. Self-Orientalization in South East Europe. Wiesbaden: Springer VS.
Gligorijević, Jovana. 2012. „Otkrivanje mraka“. Vreme 1102, 14. februar. http://vreme.rs/cms/view.php?id=1035235 (pristupljeno: 23. maja 2020).
Gordi, Erik. 2001. Kultura vlasti u Srbiji. Beograd: Samizdat B92.
Green, Sarah. 2005. Notes from the Balkans: Locating Marginality and Ambiguity on the Greek-Albanian Border. Princeton NJ: Princeton University Press.
Ilić, Miodrag. 2018. (intervju) „Mile Bas, čovek koji je stvorio Južni vetar: Što su me više pljuvali, prodavao sam sve više ploča i kaseta“. Nedeljnik, 27. jul. https://arhiva.nedeljnik.rs/velike-price/portalnews/mile-bas-covek-koji-jestvorio-juzni-vetar-sto-su-me-vise-pljuvali-prodavao-sam-sve-vise-ploca-ikaseta/ (pristupljeno 28. maja 2020).
Imamović, Emir & Ahmed Burić. 1999. „Princ(ipi) ćirilice“. Dani, 1. mart. https://www.bhdani.ba/portal/arhiva-67-281/96/tekst196.htm (pristupljeno: 28. maja 2020).
Jansen, Stef. 2005. Antinacionalizam: etnografija otpora u Beogradu i Zagrebu. Beograd: Biblioteka XX vek.
Jansen, Stef. 2001. „Svakodnevni orijentalizam: Doživljaj ‘Balkana’/’Evrope’ u Beogradu i Zagrebu“. Filozofija i društvo XVIII: 33‒71.
Janjetović, Zoran. 2011. Od ‘Internacionale’ do komercijale: popularna kultura u Jugoslaviji 1945–1991. Beograd: Institut za noviju istoriju Srbije.
Korać, Nikola & Ognjen Lopušina. 2015. „Južni vetar – najveći jugoslovenski bend“. Before After, 27. maj. https://www.beforeafter.rs/muzika/juznivetar-najveci-jugoslovenski-bend/ (pristupljeno: 28. maja 2020).
Kulenović, Nina & Ana Banić Grubišić. 2019. „‘Cepaće se neki narodnjaci!’: nova čitanja turbo-folka“. Etnoantropološki problemi 14 (1): 47‒78.
Luković, Petar. 1989. Bolja prošlost: prizori iz muzičkog života Jugoslavije 1940– 1989. Beograd: NIRO „Mladost“‘.
Marković, Vladimir. 2006. „Od Ljotića dva putića: analiza ideologije pokreta Otpor!“ Anarho-sindikalistička inicijativa, 14. februar. http://inicijativa.org/tiki/tiki-read_article.php?articleId=600 (pristupljeno: 21. maja 2020).
Milenković, Stefan. 2018. „Dan kada je jedan od najvećih svetskih festivala ludovao uz pesmu Sinana Sakića“. Noizz, 1. jun. https://noizz.rs/noizznews/dan-kada-je-jedan-od-najvecih-svetskih-festivala-ludovao-uz-pesmusinana-sakica/we6mm6b (pristupljeno: 2. juna 2020).
Milovanović, Margita. 2017. „Zašto je Sinan Sakić najveći roker među narodnjacima“. Nedeljnik, 28. maj. http://admin.nedeljnik.rs/magazin/portalnews/zasto-je-sinan-sakic-najveciroker-medu-narodnjacima/ (pristupljeno: 28. maja 2020).
Moore, Allan. 2002. “Authenticity as Authentication”. Popular Music 21 (2): 209– 223.
Naumović, Slobodan. 1996. „Od ideje obnove do prakse upotrebe: ogled o odnosu politike i tradicije na primeru savremene Srbije“. U Od mita do folka, ur. Mirjana Detelić. Liceum 2: 109–145.
Nikolić, Bratislav. 2008. „Južni vetar – muzika naroda – Intervju: Mile Bas“. B92 Blog (Radovan Nastić), 23. decembar. http://blog.b92.net/text/6337/JUZNI-VETAR---muzika-narodaMile-Basintervju/ (pristupljeno: 17. maja 2020).
Ognjanović, Mirjana. 2006. „Korak dalje od Burdijea: pojam potkulturnog kapitala i proučavanje potkultura“. U Nasleđe Pjera Burdijea: pouke i nadahnuća, ur. Miloš Nemanjić & Ivana Spasić, 173‒198. Beograd: Institut za filozofiju i društvenu teoriju / Zavod za proučavanje kulturnog razvitka.
Pandurević, Dragana. 2017. „Sinan Sakić uzvraća udarac elektronskoj muzici“. Noizz, 12, septembar. https://noizz.rs/noizz-fun/sinan-sakic-uzvracaudarac-elektronskoj-muzici/5f35gg6 (pristupljeno: 2. juna 2020.)
Pišev, Marko. 2011. „Balkanizam i osmansko kulturno nasleđe u savremenoj Srbiji: između negacije i autoegzotizacije“. U Kulturno nasleđe: zbornik radova sa naučnog skupa Kulturni identiteti u XXI veku, ur. Bojan Žikić, 73–92. Beograd: Srpski genealoški centar i Odeljenje za etnologiju i antropologiju Filozofskog fakulteta u Beogradu.
Prelić, Mladena. 2008. (N)i ovde, (n)i tamo: etnički identitet Srba u Mađarskoj na kraju XX veka. Beograd: Etnografski institut SANU.
Prica, Ines. 1988. „Mitsko poimanje naroda u kritici novokomponovane narodne muzike“. Kultura 80/81: 80‒93.
Popović, Saša. 2013. (intervju) „Nije Grand upropastio muziku u Srbiji“. Blic. 4. januar. http://www.vesti-online.com/Scena/Estrada/282054/Nije-Grandupropastio-muziku-u-Srbiji (pristupljeno: 21. maja 2020).
Regev, Motti. 1992. “Israeli Rock, or a Study in the Politics of ‘Local Authenticity’”. Popular Music 11 (1): 1–14.
Rašić, Miloš. 2018. „Turbotronik: studija slučaja Lenharta Tapesa i Mirjane Raić“. Etnoantropološki problemi 13 (4): 951–969.
Rašić, Miloš. 2016. „‘Praznovanje sopstva’: Evropska smotra srpskog folklora kao mesto konstrukcije i komoditizacije identiteta“. Etnoantropološki problem 11 (4): 1005–1026.
Ristivojević, Marija. 2009. „Uloga muzike u konstrukciji etničkog identiteta“. Etnološko-antropološke sveske 13 (2): 117–130.
Ristivojević, Marija. 2014. „(Re)definisanje tradicije na primeru world music fenomena“. Etnoantropološki problemi 9 (1): 69–82.
Said, Edward W. 2008. Orijentalizam. Beograd: Biblioteka XX vek.
Simić, Marina. 2006. „EXIT u Evropu: popularna muzika i politike identiteta u savremenoj Srbiji“. Kultura 116/117: 98‒122.
Šentevska, Irena. 2013. “‘Anything but turban-folk’: the ‘oriental controversy’ and identity makeovers in the Balkans”. In Us and Them – symbolic divisions in Western Balkan societies, eds. Ivana Spasić & Predrag Cvetičanin, 51‒70. Belgrade: Institute for Philosophy and Social Theory / Niš: Centre for Empirical Cultural Studies of South-East Europe.
Šentevska, Irena. 2014. “Turbo-Folk as the Agent of Empire: On Discourses of Identity and Difference in Popular Culture”. The Journal of Narrative Theory 44 (3): 413‒441.
Šentevska, Irena. 2015. “‘Turbo folk rules!’: Turbo-Folk, Chalga and the New Elites of the Post-socialist Balkans”. Mediální studia / Media Studies 02: 152‒171. (Special Issue on Popular Culture and Post-Socialist Societies in East-Central and South Eastern Europe)
Šentevska, Irena. 2020. “The Long March to the Top of the Social Ladder: NeoFolk Music in Socialist Yugoslavia and Post-Socialist Serbia”. In The Bloomsbury Handbook of Popular Music and Social Class, ed. Ian Peddie, 387‒407. New York and London: Bloomsbury Academic.
Thornton, Sarah. 1995. Club Cultures: Music, Media and Subcultural Capital. Cambridge: Polity Press.
Todorova, Marija. 2006. Imaginarni Balkan. Beograd: Biblioteka XX vek.
Vasiljević, Zorislava M. 2000. Rat za srpsku muzičku pismenost: Od Milovuka do Mokranjca. Beograd: Prosveta.
Vidić-Rasmussen, Ljerka. 2002. Newly Composed Folk Music of Yugoslavia. New York and London: Routledge.
Vidić-Rasmussen, Ljerka. 1996. “Southern Wind of Change: Style and the Politics of Identity in Prewar Yugoslavia”. In Retuning Culture: Musical Changes in Central and Eastern Europe, ed. Mark Slobin, 99‒116. Durham / London: Duke University Press.
Vojinović, Marko. 2008. „Sve je postalo pepeo i dim: Sinan Sakić na Tašmajdanu“. Vreme 922, 4. septembar. http://www.vreme.com/cms/view.php?id=701809 (pristupljeno: 23. maja 2020).
Žikić, Bojan. 2009. „Za šta su dobri žanrovi? Deljenje, razgraničavanje i razvrstavanje u strukturalnoj i kognitivnoj antropologiji na primeru muzičke kulture“. U Strukturalna antropologija danas: tematski zbornik u čast Kloda Levi-Strosa, ur. Dragana Antonijević, 326‒361. Beograd: Srpski genealoški centar i Odeljenje za etnologiju i antropologiju Filozofskog fakulteta.
Živković, Marko. 2012. Srpski sanovnik: Nacionalni imaginarijum u vreme Miloševića. Beograd: Biblioteka XX vek.
Žižek, Slavoj. 1992. “Ethnic Dance Macabre”. The Guardian Manchester, 28. avgust. https://www.lacan.com/zizek-ethnic.htm (pristupljeno: 29. maja 2020).
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2020 Bulletin of the Institute of Ethnography SASA
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
