УВОД У ТЕМАТ MARIJA MANDIĆ, JADRANKA ĐORĐEVIĆ CRNOBRNJA, INTRODUCTION
DOI:
https://doi.org/10.2298/GEI2003519MKeywords:
Islam, Muslims, Ottoman heritage, Serbia, transdiciplinarityAbstract
The text introduces basic theoretical concepts that are important for understanding the conception of the thematic issue, namely transdisciplinarity, cultural heritage, dialogical memory, as well analytical categories of individual and community of practice. The approach to Islam as a subject of study is further explained. The text then refers on the research of Islam, Muslim communities and Ottoman heritage in the Balkans, with the focus on Serbia. The second part presents the papers in this thematic issue.
Downloads
References
Ahmad, Irfan. 2017. Religion as Critique: Islamic Critical Thinking from Mecca to the Marketplace. Chapel Hill: The University of North Carolina Press.
Aksić, Nina. 2017. „Istraživanja Novog Pazara i okoline – nekadašnji i savremeni izazovi“. Glasnik Etnografskog instituta SANU LXVI (1): 228‒234.
Amedoski, Dragana & Vladeta Petrović. 2018. Gradska naselja Kruševačkog sandžaka: (XV–XVI век). Posebna izdanja 71. Beograd: Istorijski institut.
Asad, Talal. 2003. Formations of the Secular: Christianity, Islam, Modernity. Palo Alto: Stanford University Press.
Assmann, Aleida. 2015. “Dialogic Memory”. In Dialogue as a Trans-disciplinary Concept: Martin Buber’s Philosophy of Dialogue and its Contemporary Reception, ed. Paul Mendes-Flohr, 199–214. De Gruyter.
Blagojević, Gordana. 2008. “Recent Turkish Migrants in Serbia and the Role of the Serbian-Turkish Friendship Society”. Glasnik Etnografskog instituta SANU LVI: 149–157.
Bojanić-Lukač, Dušanka & Suzana Đorđević.1984. „Razvoj lokalne gradske uprave na Balkanu od XV do XIX veka“. U Gradska kultura na Balkanu (XV–XIX vek), ur. Radovan Samardžić, 59–84, Beograd: Balkanološki institute SANU.
Bougarel, Xavier, Elissa Helms & Ger Duijzings, eds. 2007. The New Bosnian Mosaic: Identities, Memories and Moral Claims in a Post-War Society. London & New York: Routledge.
Bougarel, Xavier. 2017. Islam and Nationhood in Bosnia-Herzegovina: Surviving Empires. Bloomsbury Publishing.
Božović, Rade. 2015. Put islama: pogled u islamsko-arapsku kulturu. Beograd: Službeni glasnik.
Božović, Rade, Mirjana Teodosijević & Ivan Ejub Kostić. 2013. Progonjeni islam. Beograd: Službeni glasnik.
Bowen, John. 2012. A New Anthropology of Islam. Cambridge: University Press.
Brubaker, Rogers. 2004. Ethnicity without Groups. Harvard University Press.
Brubaker, Rogers. 2013. “Categories of Analysis and Categories of Practice: a Note on the Study of Muslims in European Countries of Immigration”. Ethnic and Racial Studies 36 (1): 1–8.
Buitelaar, Marjo. 2017. “Moved by Mecca: the Meanings of the Hajj for Present Day Dutch Muslims”. In Muslim Pilgrimage in Europe, eds. Ingvild Flaskerud & Richard Natvig, 29–42. London: Routledge.
Clayer, Nathalie & Xavier Bougarel. 2017. Europe’s Balkan Muslims: A New History. C. Hurst & Company (Publishers) Limited.
Čvorović, Jelena. 2019. “The Differential Impact of Religion on Self-reported Health among Serbian Roma Women.” In Journal of Religion and Health 56, 6, 2047-2064.
Delić, Lidija. 2016. „Kliče Miloš srpski pop’jevati: Konceptualizacija etnonima u usmenoj epici“. U Srbi i srpsko, ur. Dejan Ajdačić, 50–71. Beograd: Alma.
Detelić, Mirjana. 2005. “The Place of the Symbolic City in Constructions of Nation and Religion: A Case of Balkan Folklore”. Enter Text 5 (2): 78–89.
Đinđić, Marija. 2013. „Turcizmi u savremenom srpskom književnom jeziku (semantičko-derivaciona analiza)“. Doktorska disertacija. Filološki fakultet Univerziteta u Beogradu.
Đorđević, Dragoljub 2007. „Religije i veroispovesti nacionalnih manjina u Srbiji“. U Položaj nacionalnih manjina u Srbiji. Zbornik radova sa naučnog skupa održanog 24–26. novembra 2005, ur. Vojislav Stanovčić, 311–326. Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti.
Đorđević, Ivan, Ljiljana Gavrilović & Ana Prodanović. 2017. Dečiji brakovi u romskoj populaciji u Srbiji: etnografsko istraživanje. Beograd: UNICEF Beograd.
Đorđević, Dragoljub B., Dragan Todorović & Ljubiša Mitrović, eds. 2007а. Islam at the Balkans in the Past, Today and Future. Niš: Yugoslav Society for the Scientific Study of Religion.
Đorđević, Dragoljub B., Dragan Todorović & Ljubiša Mitrović, ur. 2007b. Islam na balkanskoj vetrometini. Niš: Jugoslavensko udruženje za naučno istraživanje religije.
Đorđević Crnobrnja, Jadranka. 2020. Nismo prekidali sa Gorom. Etnicitet, zajednica i transmigracije Goranaca u Beogradu. Posebna izdanja 93. Beograd: Etnografski institut SANU.
Đurić, Vladimir, Darko Tanasković, Dragan Vukmirović & Petar Lađević. 2014. Etnokonfesionalni i jezički mozaik Srbije. Beograd: Republički zavod za statistiku.
Eckert, Penelope & Sally McConnell-Ginet. 1992. “Think Practically and Look Locally. Language and Gender as Community-Based Practice”. Annual Review of Anthropology 21: 461–490.
Elbasani, Arolda & Olivier Roy, eds. 2015. The Revival of Islam in the Balkans: From Identity to Religiosity. Palgrave Macmillan.
Elbasani, Arolda & Jelena Tošić. 2017. “Localized Islam(s): Interpreting Agents, Competing Narratives, and Experiences of Faith”. Nationalities Papers: The Journal of Nationalism and Ethnicity 45 (4): 499–510.
Filipović, Jelena. 2015. Transdisciplinary Approach to Language Study: The Complexity Theory Perspective. London: Palgrave Macmillan.
Fotić Aleksandar, ur. 2005. Privatni život u srpskim zemljama u osvit modernog doba. Beograd: Clio.
Gavrilović, Ljiljana. 2013. Pazarsko-sjenički kvartet. Novi Pazar: Muzej „Ras“ Novi Pazar.
Halilović, Muamer. 2019. Islam i sociologija religije. Beograd: Centar za religijske nauke „Kom“.
Ilić [Mandić], Marija. 2014. Discourse and Ethnic Identity: The Case of the Serbs from Hungary. Peter Lang.
Jovanović, Nataša. 2017. „(Re)konstruisanje (neo)orijentalne devijantnosti: analiza kontinuiteta kolonizatorskog diskursa o neophodnosti ʽspašavanjaʼ muslimanki“. Kultura 157: 159–180.
Jovanović, Teodora. 2019. „Istočnjačke filozofije i religije na području Jugoslavije – časopis Kulture Istoka (1984–1992)“. Kazivač. Časopis za etnološke i kulturnoantropološke teme 3 (3): 143–159.
Katić, Tatjana. 2012. Tursko osvajanje Srbije 1690. godine. Beograd: Centar za osmanističke studije, Srpski genealoški centar.
Katić, Srđan & Tatjana Katić. 2014. „Nekoliko dokumenata o rudniku u Brskovu u 16. veku.“ Mešovita građa (Miscellanea) 35: 19–31.
Kersten, Carool. 2009. “Islam, Cultural hybridity and Cosmopolitanism: New Muslim Intellectuals on Globalization”. Journal of International and Global Studies 1 (1): 89–113.
Mandić, Marija. 2018. „Kako su ljudi dolazili u Berlin? Lične mreže u diskursu migranata bošnjačke nacionalnosti“. U „Istraživanje migracija“, ur. Jadranka Đorđević Crnobrnja & Miroslava Lukić Krstanović. Glasnik Etnografskog instituta SANU 66 (3): 43–65.
Mandić, Marija & Jadranka Đorđević Crnobrnja, ur. 2019. „Temat: Islam, pojedinac i zajednice prakse u Beogradu nekad i sad“. Antropologija 3: 9–14.
Marinković, Mirjana. 2009. Turci sa strane knezu Milošu. Fond Knjažeske kancelarije (dokumenti na turskom jeziku Arhiva Srbije). Beograd: Arhiv Srbije.
Merdjanova, Ina. 2016. Rediscovering the Umma: Muslims in the Balkans Between Nationalism and Transnationalism. New York: Oxford University Press.
Mušović, Ejup 1996. „Položaj Muslimana u Srbiji“. U Položaj manjina u Saveznoj Republici Jugoslaviji. Zbornik radova sa naučnog skupa održanog 11, 12. i 13. januara 1995. godine, ur. Miloš Macura & Vojislav Stanovčić, 751–757. Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti.
Pavlović Aleksandar, Adriana Zaharijević, Gazela Pudar Draško & Rigels Halili, ur. 2015. Figura neprijatelja: Preosmišljavanje srpsko-albanskih odnosa. Beograd: KPZ Beton, Institut za filozofiju i društvenu teoriju.
Pišev, Marko & Miloš Milenković. 2013. „ʽIslamʼ u anti-multikulturnoj retorici političara i antropologa Zapadne Evrope: kongruencija ili koincidencija?“ Etnoantropološki problemi 8 (4): 965–985.
Pišev, Marko. 2018. Islam: relativizam i nauka. Beograd: Dosije.
Petrović, Snežana. 2012. Turcizmi u srpskom prizrenskom govoru. Na materijalu iz rukopisne zbirke reči Dimitrija Čemerikića. Beograd: Institut za srpski jezik SANU.
Popovic, Alexandre. 1986. L’Islam balkanique: les musulmans du sudest europeen dans la période postottomane. Wiesbaden: Otto Harrassowitz Verlag.
Račius, Egdūnas. 2020. Islam in Post-communist Eastern Europe: Between Churchification and Securitization. Brill.
Said, Edward W. Orientalism. (1979) 1994. Vintage Books Edition. New York: Random House.
Sakellariou, Alexandros. 2017. “Fear of Islam in Greece: Migration, Terrorism, and ʽGhostsʼ from the Past”. Nationalities Papers: The Journal of Nationalism and Ethnicity 45 (4): 511–523.
Schielke, Samuli. 2018. “Islam”. In The Cambridge Encyclopedia of Anthropology, eds. F. Stein, S. Lazar, M. Candea, H. Diemberger, J. Robbins, A. Sanchez & R. Stasch; http://doi.org/10.29164/18islam (pristupljeno 1.12.2020)
Sikimić, Biljana & Petko Hristov, eds. 2007. Kurban in the Balkans. Belgrade: Institute for Balkan Studies SASA.
Silverman, Helaine, ed. 2010. Contested Cultural Heritage: Religion, Nationalism, Erasure, and Exclusion in a Global World. Springer Science.
Sunier, Thijl. 2014. “Domesticating Islam: Exploring Academic Knowledge Production on Islam and Muslims in European Societies”. Ethnic and Racial Studies 37 (6): 1138–1155.
Šaljić Ratković, Jovana. 2020. Iz turskog vakta u novo doba. Muslimansko stanovništvo Srbije 1868–1912. Beograd: Istorijski institut.
Tanasković, Darko. 2000. Islam i mi. Beograd: Partenon.
Tanasković, Darko. 2018. Islam – dogma i život. Beograd: Srpska književna zadruga.
Tapper, Richard. 1995. “ʽIslamic Anthropologyʼ and the ʽAnthropology of Islamʼ”. Anthropological Quarterly 68 (3): 185–193.
Todorova, Maria. 1996. “The Ottoman Legacy in the Balkans”. In Imperial Legacy: the Ottoman Imprint on the Balkans and the Middle East, ed. Carl Brown, 45–77. New York: Columbia University Press.
Todorova, Maria. 1997. Imagining the Balkans. New York: Oxford University Press.
Todorović, Dragan. 2007. Društvena udaljenost od Roma (Etničko-religijski okvir). Niš i Novi Sad: Filozofski fakultet u Nišu i Stylos.
Triandafyllidou, Anna, ed. 2010. Muslims in 21st Century Europe. Structural and Cultural Perspectives. Routledge.
Tričković, Radmila. 1998–1999. „Osmanska priča o odmazdi u Nišu 1690. godine“. Istorijski časopis 45–46: 307–326.
Tufyal Choudhury, Mohammed Aziz, Duaa Izzidien, Intissar Khreeji & Dilwar Hussain. 2006. Perceptions of Discrimination and Islamophobia. Voices from Members of Muslim Communities in the European Union. European Monitoring Centre on Racism and Xenophobia.
Van Nieuwkerk, Karin, Mark LeVine, & Martin Stokes, eds. 2016. Islam and Popular Culture. Austin: University of Texas Press.
Vasić, Milan. 2005. Naselja na Balkanskom poluostrvu od XVI do XVIII vijeka. Istočno Sarajevo: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.
Voss, Christian & Jordanka Telbizova-Sack, Hrsg. 2010. Islam und Muslime in (Südost)Europa im Kontext von Transformation und EU-Erweiterung. München, Berlin: Peter Lang.
Vukomanović, Milan. 2007. “Dervishes in Belgrade: the Belgrade tekkes, tariqas, haikhs”. In Islam at the Balkan in the Past, Today and in the Future, ed. Đorđević Dragoljub, 83–86. Niš: JUNIR.
Vukomanović, Milan. 2011. „Između klasične i alternativne religioznosti: revitalizacija islamskog misticizma“. U Antropologija religije i alternativne religije, ur. Danijel Sinani, 39–66. Beograd: Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu.
Zirojević, Olga. 2009. Srbija pod Turskom vlašću 1459–1804. Beograd: Srpski genealoški centar.
Zirojević, Olga. 2018a. Iz osmanske baštine. Beograd: Balkanski centar za Bliski istok.
Zirojević Olga. 2018b. Istočno-zapadna sofra: Mali kulturnoistorijski i kulinarski leksikon. Beograd: Geopoetika.
Zlatanović, Sanja. 2008. "The Literary Opus of Bora Stanković and the Construction of a Local Identity". Ethnologia Balkanica 12: 147–166.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2020 Bulletin of the Institute of Ethnography SASA

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.