Children in Serbian Ethnology and Anthropology: A Literature Review
DOI: https://doi.org/10.2298/GEI2602143M UDC:39-053.2(497.11) Рeview paper
Abstract
Children, as well as experiences, practices, and beliefs related to childhood, have long been a topic of interest in Serbian ethnology and anthropology. Scholars address a wide range of themes, employ diverse theoretical frameworks, and continually develop their methodologies. In recent years, particular attention has been paid to ethical considerations and research sensitivity when working with children. In line with broader developments in the field of ethnology and anthropology, contemporary research in the Serbian context has moved beyond describing customs related to children, toward understanding childhood as a socially constructed category and children as active social actors with agency. This paper aims to examine the scope and body of ethnological and anthropological research with and about children in the local context. Through a detailed literature review, it identifies five broad thematic areas: children and Serbian folk religion, children’s games, children and events, marginalized children, and children’s everyday environments and social worlds.
Keywords: Children, folk religion, children’s games, life-course events, marginalized children, children’s everyday environments and social worlds
Downloads
References
Aksić, Nina. 2019. „Tradicionalne društvene igre u Srbiji.“ Zbornik radova Filozofskog fakulteta u Prištini XLIX (2): 25–42. https://doi.org/10.5937/ZRFFP49-21612
Aksić, Nina. 2023a. „Budućnost narodne tradicije – pogled iz perspektive dečje antropologije.“ U Horizonti budućnosti: antropološki i drugi naučni pristupi, ur. Bojana Bogdanović i Kristijan Obšust, 257–279. Novi Sad – Beograd. Novi Sad: Arhiv Vojvodine; Beograd: Etnografski institut SANU.
Aksić, Nina. 2023b. „Muzički identitet Roma sa ulica Beograda.“ Glasnik Etnografskog instituta SANU 71 (2): 137–156. https://doi.org/10.2298/GEI2302137A
Anđelković, Biljana & Saša Nedeljković. 2021. „Epidemija kao regulator interpersonalnih odnosa: uticaj kombinovane nastave na odnos između učenika osnovne škole.“ Glasnik Etnografskog instituta SANU 69 (3): 625–639. https://doi.org/10.2298/GEI2103625A
Babić, Branka & Rajka Grubić. 2017. Blago nama decama što smo taki mali: detinjstvo u tradicionalnoj porodici. Zrenjanin: Narodni muzej. Izložbeni katalog.
Bandić, Dušan. 1980. Tabu u tradicionalnoj kulturi Srba. Beograd: Beogradski izdavačko-grafički zavod.
Banović, Branko. 2022. „Džamija!“: antropološka analiza kontroverzne dečije igre „džamije“. U Antropologija sporta, igara i detinjstva: Zbornik radova u čast dr Aleksandra Krela (1968–2021), ur. Bojan Žikić, Ivan Đorđević i Vladeta Petrović, 111–130. Beograd: Univerzitet u Beogradu – Filozofski fakultet.
Blagojević, Gordana. 2024. Nevidljivi heroji Grčke. Beograd: Predstavništvo Republike Srpske u Srbiji, Etnografski institut SANU; Solun: Predstavništvo Republike Srpske u Grčkoj.
Bogdanović, Bojana. 2022. “Children’s Perception of the Visual Identity of Belgrade.” Bulletin of the Institute of Ethnography SASA 70 (2): 103–127. https://doi.org/10.2298/GEI2202103B
Bogdanović, Bojana. 2025. “Children’s Urban Experiences During the Covid-19 Pandemic.” Anthropology: Journal for Sociocultural Anthropology /Антропология: списание за социокултурна антропология 12 (2): 162–178.
Brujić, Marija. 2024. “’Till Corona Sets Us Apart’: Emerging Vaccination Risks among Serbian Parents in the Netherlands.” Comparative Southeast European Studies 72 (1): 83–103. https://doi.org/10.1515/soeu-2023-0014
Brujić, Marija & Katarina Mitrović Ražnatović. 2024. “Parenting Models as Potential Drivers of Cultural Europeanisation? Insights from the Serbian Diaspora in the Netherlands.” In Memories, Identities and Current Conflicts: Mapping the Challenges of EU Enlargement to the Western Balkans, eds. Marko Milenković and Irena Ristić, 113–137. CISR Centro italiano per lo sviluppo della ricerca.
Brujić, Marija. 2025. “Vaccine Decision-Making Among Serbian Parents in the Netherlands: Vaccine Hesitancy in the ‘Post-Trust’ World.” Medical Humanities. https://doi.org/10.1136/medhum-2025-013366.
Čvorović, Jelena. 2025. Unwanted Childbearing and Child Nutritional Status in the Western Balkan Roma Communities. Cham: Springer Nature.
Dajić, Ana. 2017. Kockasti univerzum: Lego u Srbiji. Beograd: Etnografski muzej. Izložbeni katalog.
Dušković, Vesna. 1985. Dečije igračke kao statusni simboli. Beograd: Etnografski muzej. Izložbeni katalog.
Dušković, Vesna. 2010. Kolekcija lutaka. Beograd: Etnografski muzej. Izložbeni katalog.
Đorđević Crnobrnja, Jadranka & Aleksandar Krel. 2023. „Dečji rođendani na zelenim površinama u Beogradu – primer upisivanja kulturnih sadržaja u fizički prostor.“ Glasnik Etnografskog instituta SANU 71 (3): 137–158. https://doi.org/10.2298/GEI2303137D
Đorđević, Tihomir. 1984. Deca u verovanjima i običajima našega naroda. Beograd: Prosveta.
Đorđević, Tihomir. 1941. Zle oči u verovanju Južnih Slovena. Beograd: Prosveta.
Đorđević, Ivan. 2021. „Dečji brakovi u romskim zajednicama u Srbiji - bez prava na izbor?“ U 30 godina primene Konvencije Ujedinjenih nacija o pravima deteta: savremeni aspekti, ur. Tibor Varadi & Gordana Kovaček Stanić, 227–242. Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti.
Etnografski muzej u Beogradu. 1979. Kolevke: 27. novembar - 16. decembar 1979: Međunarodna godina deteta. Beograd: Etnografski muzej.
Johnson, Ginger A, Anne E. Pfister & Cecilia Vindrola–Padros. 2012. “Drawings, photos, and performances: Using visual methods with children.” Visual Anthropology Review 28 (2): 164–178. https://doi.org/10.1111/j.1548-7458.2012.01122.x
Jovanović, Bojan. 2001. Magija srpskih obreda. Novi Sad: Svetovi.
Kovačević, Ivan. 2006. „Van Genep drugi put među Srbima. Prilog istoriji srpske etnologije/antropologije u poslednjoj četvrtini dvadesetog veka.“ Etnoantropološki problemi 1 (1): 81–94. https://doi.org/10.21301/eap.v1i1.5.
Kovačević, Ivan. 2015. Istorija srpske antropologije. Beograd: Univerzitet u Beogradu – Filozofski fakultet Odeljenje za etnologiju i antropologiju i Dosije studio.
Krel, Aleksandar. 2005a. Dečije igre: tradicionalne srpske takmičarske dečije igre u Tovariševu (Bačka). Beograd: Srpski genealoški centar.
Krel, Aleksandar. 2005b. „Od etnografskog ka antropološkom pristupu proučavanju dečjih igara u Srbiji: antropologija dečjih igara u Srbiji.“ U Etnologija i antropologija: stanje i perspektive, ur. Ljiljana Gavrilović, 273–279. Beograd: Etnografski institut SANU. https://dais.sanu.ac.rs/handle/123456789/8754.
Krel, Aleksandar. 2005c. „Tradicionalne takmičarske dečje igre kao instrument socijalizacije dece u Tovariševu.“ Glasnik Etnografskog instituta SANU 53: 349–366. https://doi.org/10.2298/GEI0553349K
Krel, Aleksandar. 2006. „Formalne i funkcionalne karakteristike tradicionalne dečje igre ’pincike’“ Rad Muzeja Vojvodine 47/48: 183–196.
Krel, Aleksandar. 2007. „Dve tradicionalne dečje igre iz Vojvodine: ćuškanje i čileganje.“ Rad Muzeja Vojvodine 49: 191–200. https://muzejvojvodine.org.rs//wp-content/uploads/2013/09/RMV49.pdf.
Krel, Aleksandar & Jadranka Đorđević Crnobrnja. 2019. “The Celebration of Children’s Birthdays in Belgrade and Consumer Society.” In Prospects for Anthropological Research in South-East Europe, eds. Marina Martynova and Ivana Bašić, 135–152. Moscow: IEA RAS and Belgrade: EI SASA. https://doi.org/10.33876/978-542-110-238-0/135
Krel, Aleksandar & Jadranka Đorđević Crnobrnja. 2021. „Sendviči sa šunkom i narendanim kačkavaljem, Vita sok i muzika sa gramofonskih ploča: proslave dečijih rođendana u Beogradu u vreme socijalizma“. Etnoantropološki problemi 16 (2): 491–507. https://doi.org/10.21301/eap.v16i2.7.
Krel, Aleksandar & Đorđina Trubarac Matić. 2022. „Korona u školskom dvorištu: dečija igra korona kao sociokulturni konstrukt u vreme pandemije kovida-19.“ Etnoantropološki problemi 17 (1): 259–283. https://doi.org/10.21301/eap.v17i1.9.
Lancy, David F. 2012. “Why Anthropology of Childhood? A short history of an emerging discipline.” AnthropoChildren 1. https://digitalcommons.usu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1272&context=sswa_facpubs
Lancy, David. 2015. The anthropology of childhood : cherubs, chattel, changelings. Cambridge: Cambridge University Press.
Ljuboja, Gordana. 1988. Deca u tradicionalnoj kulturi. Beograd: Etnografski muzej. Izložbeni katalog.
Malešević, Miroslava & Dobrila Bratić. 1983. O proslavljanju rođendana. Glasnik Etnografskog instituta SANU 32: 87–99.
Marjanović, Vesna. 2005. Tradicionalne dečje igre u Vojvodini. Novi Sad: Matica srpska.
Matić, Milica & Lazar Vujaklija. 1958. Izložba dečjih igračaka. Beograd: Etnografski muzej.
Matić, Miloš. 2013. Kolevke: zbirka pokućstva Etnografskog muzeja u Beogradu. Beograd: Etnografski muzej. Izložbeni katalog.
Mead, Margaret. 1928 (1961). Coming of Age in Samoa. New York: New American Library.
Mitrović, Katarina M. & Ana Dajić. 2018. „’Čuvari parka’: participativno projektovanje i antropološko promišljanje Platoa u Mileševskoj ulici u Beogradu.“ Etnološko-antropološke sveske 29 (18): 41–60.
Mitrović, Katarina M. & Marija Brujić. 2021. “Good Parenting in Postsocialist Serbia: Too Much Parental Care or Too Many Children’s Needs? Anthropological Reflections.” Antropologija 21 (1): 29–46.
Nikolić, Nataša. 2017. Fotografije detinjstva - 16 priča. Narodni muzej Kragujevac. Kragujevac: Narodni muzej Kragujevac. Izložbeni katalog.
Prout, Alan & Allison James. 2015. “A new paradigm for the sociology of childhood?: Provenance, promise and problems.” In Constructing and reconstructing childhood, eds. Alan Prout & Allison James, 7–33. London: Routledge.
Radojković, Svetlana. 2017. Deca, seoska nošnja i tekstil. Kragujevac: Narodni muzej Kragujevac. Izložbeni katalog.
Sinani, Danijel. 2010. Narodna religija: odabrana poglavlja. Beograd: Srpski geneaološki centar i Filozofski fakultet.
Stajić, Mladen & Marko Pišev. 2016. „Provlačenje kroz „Rupu”: magijski obred zaštite zdravlja dece.“ Antropologija 16 (3): 83–107.
Stojić Mitrović, Marta. 2021. Maloletni migranti na putu kroz Srbiju: kontekstualni i sistemski faktori. U 30 godina primene Konvencije Ujedinjenih nacija o pravima deteta: savremeni aspekti, ur. Tibor Varadi & Gordana Kovaček Stanić, 201–224. Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti.
Todorović, Dragan & Ivan Đorđević. 2025. Child marriage among Serbia’s Roma population: a tradition or not? Migracijske i etničke teme / Migration and Ethnic Themes 41 (2): 171–192. https://doi.org/10.11567/met.2025.9
Tomašević, Milan. 2022. „Predstave daleke budućnosti kod dece: studija slučaja“. U Antropologija sporta, igara i detinjstva: Zbornik radova u čast dr Aleksandra Krela (1968–2021), ur. Bojan Žikić, Ivan Đorđević i Vladeta Petrović, 131–148. Beograd: Univerzitet u Beogradu – Filozofski fakultet.
Trbojević, Danilo. 2022. „Dečije ratne igre kao arena promišljanja društveno-političke stvarnosti, krize i konflikta“. U Antropologija sporta, igara i detinjstva: Zbornik radova u čast dr Aleksandra Krela (1968–2021), ur. Bojan Žikić, Ivan Đorđević i Vladeta Petrović, 93–110. Beograd: Univerzitet u Beogradu – Filozofski fakultet.
Trebješanin, Žarko. 1991. Predstava o detetu u srpskoj kulturi. Beograd: Srpska književna zadruga.
Trubarac Matić, Đorđina & Aleksandar Krel. 2022. „Korona u školskom dvorištu: dečija igra korona kao oblik folklorne komunikacije“. Etnoantropološki problemi 17(2): 697–715. https://doi.org/10.21301/eap.v17i2.10
Trubarac Matić, Đorđina. 2022. „Frenina stopala u cipelama beogradskih osnovaca (iliti o jednom primeru hibridnosti savremenog dečijeg folklora).“ U Antropologija sporta, igara i detinjstva: Zbornik radova u čast dr Aleksandra Krela (1968–2021), ur. Bojan Žikić, Ivan Đorđević i Vladeta Petrović, 67–92. Beograd: Univerzitet u Beogradu – Filozofski fakultet.
UNICEF. 2017. Dečiji brakovi u romskoj populaciji u Srbiji. Beograd: UNICEF.
UNICEF Srbija. 2017. Konvencija o pravima deteta. Preuzeto sa https://www.unicef.org/serbia/media/3186/file/Konvencija%20o%20pravima%20deteta.pdf
Young, Lorraine & Hazel Barret. 2001. “Adapting Visual Methods: Action Research with Kamala Street Children.” Area 33 (2):141–152. https://doi.org/10.1111/1475-4762.00017
Zec, Tatjana. 1979. Kolevke. Beograd: Etnografski muzej.
Zečević, Slobodan. 1981. Mitska bića srpskih predanja. Beograd: Vuk Karadžić, Etnografski muzej.
Žikić, Bojan. 2022. “A World at War: A Board Game as a Cultural Cognitive Model.” Etnoantropološki problemi / Issues in Ethnology and Anthropology 17(3): 915–933. https://doi.org/10.21301/eap.v17i3.7.
Žikić, Bojan, Ivan Đorđević & Vladeta Petrović. 2022. Antropologija sporta, igara i detinjstva: Zbornik radova u čast dr Aleksandra Krela (1968–2021). Beograd: Univerzitet u Beogradu – Filozofski fakultet.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Bulletin of the Institute of Ethnography SASA
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
