“TO GO CRAZY, TO SNAP AND THAT'S IT…” CORONAVIRUS PANDEMIC AND NURSING HOMES IN CROATIA

Authors

  • Ana-Marija Vukušić Institut za etnologiju i folkloristiku, Zagreb Author

DOI:

https://doi.org/10.2298/GEI2103657V

Keywords:

COVID-19, infection prevention measures, old people, ageism, nursing homes, human rights

Abstract

Starting from the assumption that the COVID-19 pandemic has had the strongest impact on social groups that were already vulnerable and marginalized, and underlined existing social inequalities, I focus on some of the consequences of pandemic control measures on the daily lives of elderly people. In the first part of the paper, I deal with the “positioning” of elderly people in the context of COVID-19 protection measures – which, following the recommendations of the World Health Organization, were adopted by individual countries – discussing the features of ageism that can be read from them. Later I focus on the characteristics of protection measures in nursing homes in Croatia and, using as material media articles that thematize the lives of the people in these institutions, indicate some of the consequences of a strict prevention regime on the lives of these people, their mental and physical health but also some of the fundamental human rights, such as dignity, freedom, and equality.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Ayalon, Liat & Clemens Tesch-Römer. 2018a. “Introduction to the Section: Ageism – Concept and Origins”. In Contemporary Perspectives on Ageism, eds. Liat Ayalon & Clemens Tesch-Römer, 1–10. Cham: Springer.

Ayalon, Liat & Clemens Tesch-Römer, eds. 2018b. Contemporary Perspectives on Ageism. Cham: Springer.

Buffel, Tine, Patty Doran, Camilla Lewis, Chris Phillipson & Sophie Yarker. 2020. “Covid-19: Bringing the social back in”. Somatosphere. http://somatosphere.net/2020/covid-19-bringing-the-social-back-in.html/ (pristupljeno 01. 03. 2021).

Butler, Robert N. 1980. “Ageism: A Foreword”. Journal of Social Issues 36 (2): 8– 11.

Caduff, Carlo. 2020. “What Went Wrong: Corona and the World after the Full Stop”. Medical Anthropology Quartely 34 (4): 467–487. https://anthrosource.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/maq.12599 (pristupljeno 09. 03. 2021). DOI: 10.1111/maq.12599.

Cary, Lindsey A., Alison L. Chasteen & Jessica Remedios. 2017. “The Ambivalent Ageism Scale: Developing and Validating a Scale to Measure Benevolent and Hostile Ageism”. Gerontologist 57 (2): e27–e36. https://academic.oup.com/gerontologist/article/57/2/e27/2632136 (pristupljeno 12. 03. 2021). DOI:10.1093/geront/gnw118.

Cesari, Matteo & Marco Proietti. 2020. “COVID-19 in Italy: Ageism and Decision Making in a Pandemic”. Journal of the American Medical Directors Association 21 (5): 576–577. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7118618/ (pristupljeno 12. 04. 2021). DOI: 10.1016/j.jamda.2020.03.025.

Cohen, Lawrence. 2020. “The Culling: Pandemic, Gerocide, Generational Affect”. Medical Anthropology Quartely 34 (4): 542–560. https://anthrosource.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/maq.12627 (pristupljeno 08. 04. 2021). DOI: 10.1111/maq.12627

Fernandes, Adalberto. 2020. “Older peoples' sacrifice during COVID-19 pandemic”. Working with older people 24 (4): 265–268. DOI: 10.1108/WWOP-07-2020-0035.

Kivi, Marie, Isabelle Hansson & Pär Bjälkebring. 2020. “Up and About: Older Adults’ Well-being During the COVID-19 Pandemic in a Swedish Longitudinal Study”. The Journals of Gerontology: Series B 76 (2): e4–e9. https://academic.oup.com/psychsocgerontology/article/76/2/e4/5864890 (pristupljeno 06. 05. 2021). DOI:10.1093/geronb/gbaa084.

Knežević, Bojana & Branko Kolarić. 2016. „Ageizam i preventivne aktivnosti u Europi“. Liječnički vjesnik: glasilo Hrvatskog liječničkog zbora 138 (Suplement 2): 90–91.

Lamb, Sarah, Ji Chen, Claire Ogden, Tirtza Schramm & Lin Xinbei. 2020. “On Vulnerability, Resilience, and Age: Older Americans Reflect on the Pandemic”. Somatosphere. http://somatosphere.net/2020/vulnerability-resilience-age.html/ (pristupljeno 05. 02. 2021).

Meisner, Brad A. 2021. “Are You OK, Boomer? Intensification of Ageism and Intergenerational Tensions on Social Media Amid COVID-19”. Leisure Sciences 43 (1–2): 56-61. https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/01490400.2020.1773983?needAccess=true (pristupljeno 07. 02. 2021). DOI: 10.1080/01490400.2020.1773983

Meng, Hui, Yang Xu, Jiali Dai, Yang Zhang, Baogeng Liu & Haibo Yang. 2020. “Analyze the psychological impact of COVID-19 among the elderly population in China and make corresponding suggestions”. Psychiatry Research 289: 112983. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7151427/ (pristupljeno 09. 02. 2021). DOI: 10.1016/j.psychres.2020.112983.

Morrow-Howell, Nancy, Natalie Galucia & Emma Swinford. 2020. “Recovering from the COVID-19 Pandemic: A Focus on Older Adults”. Journal of Aging & Social Policy 32 (4–5): 526–535. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/08959420.2020.1759758 (pristupljeno 11. 02. 2021). DOI: 10.1080/08959420.2020.1759758.

Nelson, T. D. 2007. “Ageism and Discrimination”. In Encyclopedia of Gerontology, ed. James E. Birren, 57–64. Amsterdam, Boston: Academic Press.

Previtali, Federica, Laura D. Allen & Maria Varlamova. 2020. “Not Only Virus Spread: The Diffusion of Ageism during the Outbreak of Covid-19”. Journal of Aging & Social Policy 32 (4–5): 506–514. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/08959420.2020.1772002 (pristupljeno 11. 02. 2021). DOI: 10.1080/08959420.2020.1772002

Perišin, Tena & Valentina Kufrin. 2009. „Ageizam u televizijskom mediju na primjeru središnjih informativnih emisija HRT-a, RTL-a i NOVE TV“. Ljetopis socijalnog rada 16 (1): 29–50.

Søraa, Roger Andre, Federico Manzi, Mark W. Kharas, Antonella Marchetti, Davide Massaro, Giuseppe Riva & Artur J. Serrano. 2020. “Othering and Deprioritizing Older Adults’ Lives: Ageist Discourses During the COVID- 19 Pandemic”. Europe's Journal of Psychology 16 (4): 532–541. https://doi.org/10.5964/ejop.v16i4.4127 (pristupljeno 23. 02. 2021).

Vale, Michael, Jennifer Tehan Stanley, Michelle L. Houston,Anthony A. Villalba & Jennifer R. Turner. 2020. “Ageism and Behavior Change During a Health Pandemic: A Preregistered Study”. Frontiers in Psychology 11: 587911. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.587911 (pristupljeno 23. 05. 2021).

Visintin, Emilio Paolo. 2020. “Contact with older people, ageism, and containment behaviours during the COVID-19 pandemic”. Journal of Community & Applied Social Psychology 31 (3): 315–325. https://doi.org/10.1002/casp.2504 (pristupljeno 23. 05. 2021).

Zovko, Anita & Jelena Vukobratović. 2017. „Percepcija starenja i društvenomedijska slika o starima“. Andragoške studije 1: 111–124.

Izvori

Aronson, Louise. 2020. “Opinion: For Older People, Despair, as Well as Covid-19, Is Costing Lives”. The New York Times, 8. lipanj. https://www.nytimes.com/2020/06/08/opinion/coronavirus-elderlysuicide.html (pristupljeno 03. 02. 2021).

Budimir, Milena. 2020. „Ravnatelj KBC-a pojasnio kakva je procedura u slučaju zaraženih korisnika splitskog Doma za starije i nemoćne“. Slobodna Dalmacija, 7. travanj. https://slobodnadalmacija.hr/split/deset-sticenika-splitskog-doma-zastarije-i-nemocne-pozitivno-na-koronavirus-ravnatelj-kbc-a-pojasniokakva-je-procedura-u-ovom-slucaju-1014781 (pristupljeno 08. 02. 2021).

„Hrvatska u brojkama“. 2020. Zagreb: Državni zavod za statistiku. https://www.dzs.hr/Hrv_Eng/CroInFig/croinfig_2020.pdf (pristupljeno 29. 04. 2021).

Filipović, Juraj. 2020a. „Tko skriva propust u Splitu? Djelatnica doma zvala je epidemiologe još prije 11 dana“. Večernji list, 8. travanj. https://www.vecernji.hr/vijesti/medicinska-sestra-iz-splitskog-doma-zvalaje-epidemiologe-prije-11-dana-oglusili-su-se-1392880 (pristupljeno 08. 02. 2021).

Filipović, Juraj. 2020b. „Vapaj Splićanke čiji se muž nalazi u domu: 'Testirajte sve štićenike, oni ne mogu izdržati koronu'“. Večernji list, 8. travanj. https://www.vecernji.hr/vijesti/vapaj-splicanke-ciji-se-muz-nalazi-u-domutestirajte-svih-oni-ne-mogu-izdrzati-koronu-1392853 (pristupljeno 02. 03. 2021).

Frlan Gašparović, Irena. 2020. „Slučajevi iz pet zemalja pokazuju kakve tragične posljedice može imati širenje zaraze u staračkim domovima“. Telegram, 9. travanj. https://www.telegram.hr/zivot/slucajevi-iz-pet-zemalja-pokazuju-kakvetragicne-posljedice-moze-imati-sirenje-zaraze-u-starackim-domovima/ (pristupljeno 16. 03. 2021).

Goreta, Mirela. 2020. „‘Dosta nam je!‘ Potresna reportaža iz Doma u Vukovarskoj: ‘Znate li kako izgleda život ovdje!? Poludjet ćemo...‘“. Jutarnji list, 23. travanj. https://www.jutarnji.hr/vijesti/hrvatska/potresna-reportaza-iz-doma-uvukovarskoj-znate-li-kako-izgleda-zivot-ovdje-poludjet-cemo-15009792 (pristupljeno 21. 01. 2021).

HZJZ. 2020. „Upute za sprečavanje i suzbijanje epidemije COVID-19 u domovima za starije osobe i drugim ustanovama u sustavu socijalne skrbi“. https://www.hzjz.hr/wp-content/uploads/2020/03/ Protokol_za_domove_27_ 03_ 2020-1.pdf (pristupljeno 09. 02. 2021).

Jureško, Goranka. 2020. „Svih 49 štićenika ima simptomeʼ Beroš na presici u Splitu najavio kazne za odgovorne: ʻDa, ako se ustanovi da je bilo propustaʼ“. Jutarnji list, 8. travanj. https://www.jutarnji.hr/vijesti/hrvatska/svih-49-sticenika-ima-simptome-beros-na-presici-u-splitu-najavio-kazne-zaodgovorne-da-ako-se-ustanovi-da-je-bilo-propusta-10183414 (pristupljeno 21. 02. 2021).

Kovačević Barišić, Romana. 2020. „Pobuna u domovima za starije: ʻNa aparat po kavu i odmah u sobu. Pa zar je to život?ʼ“. Večernji list, 20. srpanj. https://www.vecernji.hr/vijesti/pobuna-u-domovima-za-starije-na-aparatpo-kavu-i-odmah-u-sobu-pa-zar-je-to-zivot-1418296 (pristupljeno 27. 01. 2021.).

Luzar, Ivan. 2020. „Što se događa u Španjolskoj? Zaposlenici domova za umirovljenike bježe i starce ostavljaju same, neki su umrli“. Telegram, 24. ožujak. https://www.telegram.hr/zivot/sto-se-dogada-u-spanjolskoj-zaposlenicidomova-za-umirovljenike-bjeze-i-starce-ostavljaju-same-neki-su-umrli/ (pristupljeno 18. 02. 2021).

Mihaljević, Josip. 2020a. „Pretužno: Stariji zbog Stožera i mjera sele iz domova, ali i dalje plaćaju sobe da ne izgube mjesto“. https://www.mirovina.hr/price/pretuzno-korisnici-domova-zbog-mjeranapustaju-domove-ali-placaju-sobu-u-domu-da-ne-izgube-mjesto/ (pristupljeno 07. 02. 2021).

Mihaljević, Josip. 2020b. „Ispovijest umirovljenice iz doma: Preklinjem vas, nemojte me više ni dana čuvati na ovakav način!“. https://www.mirovina.hr/price/ispovijest-umirovljenice-iz-domapreklinjem-vas-nemojte-me-vise-ni-dana-cuvati-na-ovakav-nacin/ (pristupljeno 07. 02. 2021).

Patković, Nikola, Barbara Ban, Lada Novak Starčević, Višnja Gotal, Dijana Turić, Mario Pušić & Luka Benčić. 2020. „Potresne priče iz Domova za starije i nemoćne: ‘Naš prozor je naš svijet. Fale nam naši najbliži‘“. Jutarnji list, 8. studeni. https://www.jutarnji.hr/life/zivotne-price/potresne-price-iz-domova-zastarije-i-nemocne-nas-prozor-je-nas-svijet-fale-nam-nasi-najblizi-15004190 (pristupljeno 23. 01. 2021).

“Strengthening Older People’s Rights: Towards a UN Convention”. https://social.un.org/ageing-workinggroup/documents/Coalition%20to%20Strengthen%20the%20Rights%20of%20Older%20People.pdf (pristupljeno 07. 04. 2021).

Švarc, Petra. 2020. „Domovi za starije u doba korone – disciplina, briga i optimizam za kvalitetniji život“. https://www.mojevrijeme.hr/magazin/2020/11/domovi-za-starije-u-dobakorone-disciplina-briga-i-optimizam-za-kvalitetniji-zivot/ (pristupljeno 08. 02. 2021).

Turčin, Kristina. 2020. „U tijeku evakuacija doma za starije i nemoćne u splitu. Beroš: ʻKoronavirus se pojavio na drugom katu, za sada imamo desetak pozitivnih štićenikaʼ“. Jutarnji list, 7. travanj. https://www.jutarnji.hr/vijesti/hrvatska/u-tijeku-evakuacija-doma-zastarije-i-nemocne-u-splitu-beros-koronavirus-se-pojavio-na-drugom-katuza-sada-imamo-desetak-pozitivnih-sticenika-10182949 (pristupljeno 08. 02. 2021).

WHO. 2020a. “Older people are at highest risk from COVID-19, but all must act to prevent community spread”. https://www.euro.who.int/en/health-topics/health-emergencies/coronaviruscovid-19/statements/statement-older-people-are-at-highest-risk-fromcovid-19%2c-but-all-must-act-to-prevent-community-spread (pristupljeno 14. 03. 2021).

WHO. 2020b. “Coronavirus disease (COVID-19): Risks and safety for older people”. https://www.who.int/news-room/q-a-detail/coronavirus-disease-covid-19-risks-and-safety-for-older-people (pristupljeno 28. 04. 2021).

WHO. 2020c. “Guidance on COVID-19 for the care of older people and people living in long-term care facilities, other nonacute care facilities and home care”. https://iris.wpro.who.int/bitstream/handle/10665.1/14500/COVID-19-emergency-guidance-ageing-eng.pdf (pristupljeno 21. 04. 2021).

WHO. 2020d. “Statement – Invest in the overlooked and unsung: build sustainable people-centred long-term care in the wake of COVID-19”. https://www.euro.who.int/en/media-centre/sections/statements/2020/statement-invest-in-the-overlooked-and-unsung-build-sustainable-peoplecentred-long-term-care-in-the-wake-of-covid-19 (pristupljeno 08. 03. 2021).

“WHO proglasio pandemiju zbog koronavirusa: 'Mi smo u ovome da zajedno'”. https://vijesti.hrt.hr/svijet/who-proglasio-pandemiju-zbog-koronavirusa-mismo-u-ovome-da-zajedno-843411 (pristupljeno 29. 03. 2021).

„Život u doba pandemije: Dom za starije i nemoćne osobe ʻSveta Anaʼ“. https://www.youtube.com/watch?v=SMTm3Qtby5k; https://www.dw.com/hr/stara%C4%8Dki-domovi-ili-zatvori/av-55661751 (pristupljeno 08. 02. 2021).

Downloads

Published

2021-12-15

How to Cite

Vukušić, A.-M. (2021). “TO GO CRAZY, TO SNAP AND THAT’S IT…” CORONAVIRUS PANDEMIC AND NURSING HOMES IN CROATIA. Bulletin of the Institute of Ethnography SASA, 69(3), 657–673. https://doi.org/10.2298/GEI2103657V

Similar Articles

1-10 of 65

You may also start an advanced similarity search for this article.