Challenges of the Intangible Cultural Heritage Safeguarding System in Multiethnic States: The Example of the Serbian Community in Herzegovina
DOI:
https://doi.org/10.2298/GEI2402085DKeywords:
intangible cultural heritage, dissonant heritage, protection system, UNESCO, Republika Srpska, Federation of Bosnia and Herzegovina, Bosnia and Herzegovina, Herzegovina, SerbsAbstract
The challenges and problems in the safeguarding of intangible cultural heritage in Bosnia and Herzegovina are reflected in all the ethnic communities that constitute the country. Bosniaks, Serbs and Croats, as well as members of other communities living in Bosnia and Herzegovina, face a number of obstacles when it comes to identifying, documenting, protecting and promoting their heritage. This is due, on the one hand, to the lack of internal consensus on what is and what is not part of their heritage (dissonant heritage) and, on the other hand, to the complex arrangement of heritage that corresponds to the complex constitutional structure of Bosnia and Herzegovina. This paper uses the heritage of Serbs in Herzegovina as a case study to illustrate how the lack of support from central authorities, the weak network of institutional actors and the lack of agreement on cultural issues complicate the processes related to heritage protection. This paper aims to provide an incentive for overcoming the challenges and problems of ICH safeguarding in Bosnia and Herzegovina and to offer some suggestions for reforming the system to make it more inclusive and provide a framework for the protection of all citizens and communities living in Bosnia and Herzegovina.
Downloads
References
Breglia, Lisa. 2008. “Monumental Ambivalence: the Politics of Heritage.” Public Archaeology 7 (1): 56–61. https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1179/175355308X306022 DOI: 10.1179/175355308X306022.
Ćuković, Jelena. 2017. „(Nematerijalno) kulturno nasleđe kao instrument pomirenja i rešavanja kulturnih konflikata.“ Antropologija 17 (3): 45–56.
Ćuković Jelena 2019. Nematerijalno kulturno nasleđe iz antropološke perspektive: Reprezentativnost, selektivnost i instrumentalizacija. Beograd: Filozofski fakultet – Dosije studio.
Ćuković, Jelena. 2023. Diskursi kulturnog nasleđa u Vojvodini. Beograd: Filozofski fakultet – Dosije studio.
De Cesari, Chiara. 2013. “Thinking Through Heritage Regimes.” In Heritage Regimes and the State. – 2nd, revised edition, ed. R. Bendix, A. Eggert, & A. Peselmann, 399–413. Göttingen: Universitätsverlag Göttingen.
Dedijer, Jevto. 2001. Hercegovina: antropogeografske studije. Podgorica – Trebinje: Nova knjiga – Vidoslov.
Dražeta, Bogdan & Zorana Guja. 2018. „Uticaj muzike na međuetničke odnose stanovništva Sarajeva i Mostara.“ Etnoantropološki problemi 13 (4): 899– 925. https://eap-iea.org/index.php/eap/article/view/236 DOI: 10.21301/eap.v13i4.1.
Dražeta, Bogdan. 2019. „Srbi kao integrativni faktor Grada Mostara.“ Vidoslov 26 (76): 97–113.
Dražeta, Bogdan. 2020. “Narratives About Music in the Contemporary Urban Culture of Sarajevo and Mostar’s Population.” In The Collection of Papers of the 11th International Symposium „Music in Society“, Sarajevo, October 25–27, 2018, eds. Amra Bosnić, Nerma Hodžić Mulabegović & Naida Hukić, 669–695. Sarajevo: Academy of Music, University of Sarajevo and Musicological Society of the Federation of Bosnia and Herzegovina. DOI: 10.51515/issn.2744-1261.2020.669.
Dražeta, Bogdan. 2022. „Etnološka i antropološka proučavanja Istočnog Sarajeva: postanak, razvoj i buduće perspektive ‘novog’ grada.“ U Nauka i stvarnost: zbornik radova sa naučnog skupa (Pale, 22. maj 2021), ur. Jelena Marković, 211–230. Pale: Filozofski fakultet Univerziteta u Istočnom Sarajevu.
Dražeta, Bogdan. 2023. „Prožimanja, udaljavanja i sporenja među Bošnjacima, Srbima i Hrvatima u Bosni i Hercegovini početkom XXI veka.“ U Savremena srpska folkloristika XII, ur. Danijela Petković & Dejan Ajdačić, 321–334.
Beograd – Loznica – Tršić: Udruženje folklorista Srbije – Univerzitetska biblioteka „Svetozar Marković“– Centar za kulturu „Vuk Karadžić“ – Naučnoobrazovno-kulturni centar „Vuk Karadžić“.
Geismar, Haidy. 2015. “Anthropology and Heritage Regimes.” Annual Review of Anthropology 44: 71–85. https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev-anthro-102214-014217 DOI: 10.1146/annurevanthro-102214-014217.
Guja, Zorana. 2021. „Prilog proučavanju romanijskog stila pjevanja uz gusle kroz prizmu guslara Milovana Srdanovića.“ U Muzičko nasljeđe Bosne i Hercegovine, ur. Tamara Karača Beljak & Jasmina Talam, 81–100. Sarajevo: ICTM Nacionalni komitet u Bosni i Hercegovini.
Hejden, Robert M. 2003. Skice za podeljenu kuću. Ustavna logika jugoslovenskih sukoba. Beograd: Samizdat B92.
Ivanova, Radost. 2005. „Bugarska etnologija – stanje i perspektive.“ U Etnologija i antropologija – stanje i perspektive, ur. Dragana Radojičić, 21–27. Beograd: Etnografski institut SANU.
Kisić, Višnja. 2013. Governing Heritage Dissonance: Promises and Realities of Selected Cultural Policies. Amsterdam: The European Cultural Foundation.
Krulj, Radivoje. 2019. 100 Šantićevih večeri poezije: 50 godina književne nagrade „Aleksa Šantić“. Mostar – Trebinje: Srpsko prosvjetno i kulturno društvo „Prosvjeta“ – Gradski odbor Mostar – Manastir Tvrdoš Trebinje.
Kudumovic, Lana. 2020. “The Experience of Post-war Reconstruction: The Case of Built Heritage in Bosnia.” Open House International 45 (3): 231– 248. https://www.emerald.com/insight/content/doi/10.1108/OHI-05-2020-0038/full/html?skipTracking=true DOI: 10.1108/OHI-05-2020-0038.
Kuutma, Kristin. 2013. “Between Arbitration and Engineering: Concepts and Contingencies in the Shaping of Heritage Regimes.” In Heritage Regimes and the State, eds. Regina F. Bendix, Aditya Eggert & Arnika Peselmann, 21–36.
Göttingen: Göttingen University Press. http://books.openedition.org/gup/367
Lepetić, Tamara. 2014. „Poimanje svakodnevice na kopnu i na moru: concept slobodnog vremena pomoraca.“ Etnološko-antropološke sveske 23 (12): 51– 63.
Medar Tanjga, Irena, Jelenka Pandurević & Dragica Panić Kašanski. 2017. Nematerijalno kulturno nasljeđe. Teorijski, metodološki i administrativni aspekti. Banja Luka: Filološki fakultet Univerziteta u Banjoj Luci.
Medar Tanjga, Irena. 2022. „Proučavanje i zaštita nematerijalnog kulturnog nasljeđa Republike Srpske.“ U Naljeđe i identitet(i), ur. JelenkaPandurević, 69–91. Banja Luka: Centar za folkloristiku i studije culture (CEFISK) – Filološki fakultet Univerziteta u Banjoj Luci. DOI: 10.7251/ZNII2201069M.
Milenković, Marko, Milan Antonijević & Jovana Spremo. 2019. „Inkluzivni pristup zaštiti manjinskog nematerijalnog kulturnog nasleđa u Srbiji iz perspektive standarda ljudskih prava.“ Etnoantropološki problemi 14 (2): 715–731. https://eap-iea.org/index.php/eap/article/view/143 DOI: 10.21301/eap.v14i2.14.
Milenković, Miloš. 2014. Antropologija multikulturalizma: Od politike identiteta ka očuvanju kulturnog nasleđa. Beograd: Odeljenje za etnologiju i antropologiju Filozofskog fakulteta Univerziteta u Beogradu – Srpski genealoški centar.
Milenković, Miloš. 2016. Povratak nasleđu: ogled iz primenjene humanistike. Beograd: Odeljenje za etnologiju i antropologiju – Centar za antropologiju javnih i praktičnih politika Filozofskog fakulteta Univerziteta u Beogradu – Dosije studio.
Milenković, Miloš. 2024. Intangible Cultural Heritage and Reconciliation in the Western Balkans: An Anthropological Perspective. London: Routledge.
Naumović, Slobodan & Bogdan Dražeta. 2023. “‘Who Will Turn Me Away From the Sheep?’: Present State and Development Trends of Transhumant Pastoralism in Eastern Herzegovina in the 21st Century.” Etnoantropološki problemi 18 (4): 1015–1058. https://eap-iea.org/index.php/eap/article/view/1204. DOI: 10.21301/eap.v18i4.2.
Pandurević, Jelenka. 2022. „Nematerijalno kulturno nasljeđe: naučnoistraživačka praksa i administrativni aspekti. Iskustva iz Bosne i Hercegovine.“ U Savremena srpska folkloristika XI, ur. Smiljana Đorđević Belić, Danka Lajić Mihajlović & Biljana Sikimić, 151–163. Beograd-Loznica-Tršić: Udruženje folklorista Srbije – Univerzitetska biblioteka „Svetozar Marković“ – Centar za kulturu „Vuk Karadžić“ – Naučno-obrazovno kulturni centar „Vuk Karadžić“.
Pavlović, Aleksandar S. 2016. „Svakodnevni život stanovnika severne Kosovske Mitrovice.” Doktorska disertacija, Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu.
Sahadžić, Maja. 2009. „Priroda političkog sistema u Bosni i Hercegovini.“ U Uvod u politički sistem Bosne i Hercegovine: izabrani aspekti, ur. Saša Gavrić, Damir Banović & Dr Christina Krause, 17–43. Sarajevo: Sarajevski otvoreni centar – Fondacija Konrad Adenauer.
Salihović, Nejra. 2021. „Promovisanje bosanskohercegovačke etnološke baštine kroz muziku i ples.“ Magistarski rad, Fakultet političkih nauka Univerziteta u Sarajevu.
Smith, Laurajane. 2006. Uses of Heritage. London – New York: Routledge.
Solaković, Alma. 2020. „Status i funkcioniranje nematerijalne kulturne baštine u digitalnom okruženju.“ Diplomski rad, Filozofski fakultet Univerziteta u Sarajevu.
Spasić, Ivana. 2004. Sociologije svakodnevnog života. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.
Stengård, Malin & Mattias Legnér. 2019. “Funder and facilitator: Swedish development aid aimed at cultural heritage in Bosnia and Herzegovina 1995–2008.” International Journal of Cultural Policy 25 (7): 858–870. https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/10286632.2019.1621302 DOI:10.1080/10286632.2019.1621302.
Tunbridge, John E. & Gregory John Ashworth. 1996. Dissonant heritage: the management of the past as a resource in conflict. Chichester – New York: John Wiley.
Turčilo Lejla & Belma Buljubašić. 2017. „Etički standardi između biznisa i društvene uloge medija u Bosni i Hercegovini.“ CM: Communication and Media 12 (40): 93–118. http://www.fpn.bg.ac.rs/wp-content/uploads/2018/01/CM40-Ceo.pdf DOI: 10.5937/comman12-14350.
Žikić, Bojan. 2010. „Antropologija i žanr: naučna fantastika – komunikacija identiteta.“ Etnoantropološki problemi 5 (1): 17–34. https://eap-iea.org/index.php/eap/article/view/819 DOI: https://doi.org/10.21301/eap.v5i1.1.
Žikić, Bojan. 2012. „Poboljšanje tela i telesna zadovoljstva u naučnoj fantastici.“ Antropologija 12 (2): 81–104.
Извори
Fuka, Ivor. 2012. „Reportaža: Lupiga u ‘srpskom’ Mostaru, jednoj od najsiromašnijih općina na Balkanu.“ Portal Lupiga. Pristupljeno 16. Januara 2023. http://lupiga.com/vijesti/reportaza-lupiga-u-srpskom-mostarujednoj-od-najsiromasnijih-opcina-na-balkanu.
Radio televizija Republike Srpske. 2019. „U Bileći počeli Ćorovićevi susreti pisaca.“ Pristupljeno 31. januara 2024. https://www.rtrs.tv/vijesti/vijest.php?id=351532.
SPKD „Prosvjeta“ – OO Gacko. 2019. „Ćorovićevi susreti 2019.“ Pristupljeno 31. januara 2024. http://www.prosvjetagacko.org/corovicevi-susreti-2019/#.XgO_20dKjIU.
Svrdlin, Igor. 2018. „Promocija knige ‘Đed koji je čuvao karpuzu’ Rada Likića – trijumf plemenitosti, poštenja i omaž Ljubinju i Hercegovini.“ Moja Hercegovina portal. Pristupljeno januara 2024. https://mojahercegovina.com/promocija-knjige-djed-koji-je-cuvao-karpuzu-rada-likica/.
Svrdlin, Igor. 2019. „U Muzeju Hercegovine otvorena izložba u čast Nevesinjske olimpijade i nominacije ove manifestacije za UNESCO listu.“ Moja Hercegovina portal. Pristupljeno 31. januara 2024. https://mojahercegovina.com/u-muzeju-hercegovine-otvorena-izlozba-u-cast-nevesinjskeolimpijade-i-nominacije-ove-manifestacije-za-unesco-listu/.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2024 ГЛАСНИК ЕТНОГРАФСКОГ ИНСТИТУТА САНУ
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
