The Underrepresentation of the Ottoman Intangible Cultural Heritage in the Register of Cultural Property of Montenegro
DOI:
https://doi.org/10.2298/GEI2402135BKeywords:
Ottoman ICH, National ICH Registry, underrepresentation of heritage, Serbia, Montenegro, PljevljaAbstract
Understanding the intangible cultural heritage (ICH) of the Balkan Peninsula is necessarily linked to comprehending the complex influences rooted in the long-standing dominance of the Ottoman Empire in this region. Given that these influences have significantly shaped various aspects of everyday life, it would be justified for them to be adequately represented in the national ICH registries of Western Balkan countries. However, existing research indicates the underrepresentation of Ottoman ICH elements throughout the region. Previous studies conducted in Serbia have indicated that the underrepresentation of Ottoman ICH may not be solely a consequence of ideology but rather a problem relocated to structural deficiencies in the ICH safeguarding system. Using these studies as a theoretical and methodological framework, the study problematizes the issue of underrepresentation of Ottoman ICH in the cultural heritage registry of Montenegro, after which parallels are drawn in the conclusion between the two ICH protection systems. The results of ethnographic research conducted in the case of Pljevlja prove instructive both for understanding systemic problems in the documentation and protection of Ottoman ICH and for the significance of ethnological-anthropological perspective in advancing the system and sustainable preservation of this intangible cultural heritage shared by all Western Balkan states.
Downloads
References
Andrijašević, Živko. 2015. „O nekim osobenostima crnogorskog društva 1914. godine.“ U Crna Gora u Prvom svjetskom ratu, ur. Dragan Radulović, 9–44. Cetinje – Podgorica: Matica crnogorska.
Andrijašević, Živko. 2020. Crnogorska istorija. Podgorica: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.
Azanjac, Tanja, Miloš Milenković & Marko Milenković. 2015. Očuvanje, afirmacija i razvoj bošnjačke kulture i tradicije iz perspektive građana I lokalnih institucija kulture. Prijepolje: Udruženje Nova vizija.
Banović, Branko. 2016. The Montenegrin Warrior Tradition: Questions and Controversies over NATO Membership. New York: Palgrave MacMillan.
Banović, Branko. 2022. „Postkulturna perspektiva: izazovi multikulturalizma u savremenoj Crnoj Gori (Pljevlja kao studija slučaja).“ U Crna Gora na političkoj i kulturnoj mapi Evrope – Clio Map: monografija, ur. Radoslav Raspopović, 55–267. Podgorica: Univerzitet Crne Gore – Istorijski institut.
Banović, Branko. 2021. „Ka inkluzivnom karakteru Leksikona etnologije Crne Gore.“ U Etnologije i leksikoni – iskustva i ideje, ur. Aleksandar Čilikov, 101– 113. Podgorica: CANU.
Batrićević, Boban. 2018. „Njegoš u ideologiji i propagandi Nikole I Petrovića.“ Matica 73: 295–322.
Bieber, Florian. 2000. “Muslim Identity in the Balkans Before the Establishment of Nation States.” Nationalities Papers 28(1): 13–28.
Bećović, Uzeir. 2006. Husein-pašina džamija. Podgorica: Almanah.
Cvijić, Jovan. 1966. Balkansko Poluostrvo i južnoslovenske zemlje. Beograd: Zavod za izdavanje udžbenika.
Ćuković, Jelena. 2023. Diskursi kulturnog nasleđa u Vojvodini. Beograd: Odeljenje za etnologiju i antropologiju Filozofskog fakulteta u Beogradu i Dosije studio.
Dimitrova, Bohdana. 2001. “Bosniak or Muslim? Dilemma of One Nation with Two Names.” Southeast European Politics 2(2): 94–108.
Fotić, Aleksandar. 2005. „(Ne)sporno uživanje – pojava kafe i duvana.“ U Privatni životi u srpskim zemljama u osvit modernog doba, ur. Aleksandar Fotić, 261–301. Beograd: Clio.
Frfulanović Šomođi, Dragana, Milena Savić & Predrag Đorđević. 2020. „Pirotski ćilim kao vizuelni simbol u savremenom modnom dizajnu.“ Pirotski zbornik 45: 45–64. https://doi.org/10.5937/pirotzbor2045045F.
Đorđević, Dragoljub B. 2016. Kultura kafane u ogledalu štampe: prilozi sociolo- škoj kafanologiji. Beograd: Službeni glasnik.
Ivanović, Zorica & Senka Kovač. 2022. „’Kad lišće pada’: Pogled na turske televizijske serije i porodice.“ Etnoantropološki problemi 17 (2): 577–627. https://doi.org/10.21301/eap.v17i2.6.
Đurđev, Branislav. 1953. Turska vlast u Crnoj Gori u XVI i XVII veku. Sarajevo: Svjetlost.
Историја Црне Горе (књ. 2, том II). 1970. Титоград: Редакција за историју Црне Горе.
Историја Црне Горе (књ. 3, том I) 1975. Титоград: Редакција за историју Црне Горе.
Jelavich, Barbara. 1983. History of the Balkans, Vol. 1. Cambridge: Cambridge UP.
Marković, Marija, Dejan Pljevljakušić, Biljana Nikolić & Ljubinko Rakonjac. 2020. “Application of Dog Rose (Rosa canina L.) in Ethnomedicine of the Pirot County.” Pirotski zbornik 45: 1–16. DOI: 10.5937/pirotzbor2045001M.
Martić, Milica. 2019. „Uloga države i muzeja u očuvanju nematerijalne kulturne baštine Crne Gore.“ U Nematerijalna kulturna baština Paštrovića, ur. Dušan Medin, Lucija Đurašković i Dragana Radojičić, 55–70. Petrovac na Moru – Budva – Beograd: Društvo za kulturni razvoj „Bauo“ – JU Muzeji i galerije Budve – Etnografski institut SANU.
Milenković, Miloš. 2024. Intangible Cultural Heritage and Reconciliation in the Western Balkans: An Anthropological Perspective. London: Routledge.
Milenković, Miloš, Marko Pišev & Jelena Ćuković. 2021. „O povezanosti zaštite manjinskog nematerijalnog kulturnog nasleđa i vrednovanja društvenohumanističkih nauka u Republici Srbiji. Preliminarna razmatranja rezultata ukrštenih istraživanja.“ Etnoantropološki problemi 16 (2): 375– 390.
Miljković, Ema. 2009. „Pljevaljsko društvo – preobražaj srpskog trga u osmansku kasabu.“ U Istorija Pljevalja, ur. Slavenko Terzić, 91–129. Pljevlja: Opština Pljevlja. Nematerijalna kulturna dobra Crne Gore. 2016. Cetinje: Ministarstvo culture Crne Gore i Uprava za zaštitu kulturnih dobara Crne Gore.
Pavlović, Srdja. 2001. “Poetry and History in Montenegro, Njegoš and the Construction of a Collective Memory.” Spaces of Identity 1(4): 1–9.
Pelidija, Enes. 2009. „Pljevlja i pljevaljski kraj u XVIII stoljeću.“ U Istorija Pljevalja, ur. Slavenko Terzić, 149–174. Pljevlja: Opština Pljevlja.
Pelidija, Enes & Behija Zlatar. 1998. Pljevlja i okolina u prvim stoljećima osmansko-turske vlasti. Pljevlja: Međurepublička zajednica za kulturnoprosvjetnu djelatnost.
Pišev, Marko. 2010. „Ko je ko u Kraljevini SHS: Formalna analiza Cvijićeve rasprave o jedinstvu južnih Slovena.“ Etnoantropološki problemi 5 (2): 55–79.
Pišev, Marko. 2011. „Balkanizam i osmansko kulturno nasleđe u savremenoj Srbiji: između negacije i autoegzotizacije.“ U Kulturni identiteti kao nematerijalno kulturno nasleđe: Zbornik radova sa naučnog skupa Kulturni identiteti u XXI veku, ur. Bojan Žikić,73–91. Beograd: Srpski genealoški centar – Odeljenje za etnologiju i antropologiju Filozofskog fakulteta u Beogradu.
Pišev, Marko. 2019. „Između ’azijatskog’ islama i ’pravoslavnog’ slovenstva: jugoslovenski muslimani u ranoj srpskoj etnologiji.“ Antropologija 19 (3): 171–208.
Skerlić, Jovan. 1966. Omladina i njena književnost (1848–1871). Beograd: Prosveta.
Stanojević, Gligor & Milan Vasić. 1975. Istorija Crne Gore, knj. 3, Od početaka XVI do kraja XVIII vijeka. Tom 1. Titograd: Redakcija za istoriju Crne Gore.
Starine Crne Gore VII. 2016. Cetinje: Uprava za zaštitu kulturnih dobara Crne Gore.
Todorova, Maria. 2005. “The Trap of Backwardness: Modernity, Temporality, and the Study of Eastern European Nationalism.” Slavic Review 64 (1): 140–164.
Todorović, Miloš. 2021. “The Problems of Studying Ottoman Heritage in Serbia.” Journal of Balkan and Black Sea Studies 4 (6): 213–237.
Ćirković, Sima, Dimitrije Bogdanović, Vojislav Korać, Jovanka Stojanović- Maksimović & Pavle Mijović. 1970. Istorija Crne Gore. knj. 2, Od kraja XII do kraja XV vijeka. T. 1, Crna Gora u doba Nemanjića. Titograd: Redakcija za istoriju Crne Gore.
Škaljić, Abdulah. 2015. Turcizmi u srpskohrvatskom jeziku. Beograd: Prometej.
Šistek, František. 2022. Istorija Crne Gore. Podgorica: Matica crnogorska.
Vuchinich, Wayne. 1963. “Some Aspects of the Ottoman Legacy”. In The Balkans in Transition, eds. Charles & Barbara Jelavich, 81–114. Berkley: University of California Press.
Van de Port, Mattijs. 1999. “‘It Takes a Serb to Know a Serb’: Uncovering the roots of obstinate otherness in Serbia.” Critique of Anthropology 19 (1): 7–30. https://doi.org/10.1177/0308275X9901900104
Vujović, Sreten. 2010. „Fenomen kafane i modernizacija – fragmenti o evropskom, balkanskom i beogradskom kafanskom životu.“ Teme 34 (3): 867–891.
Wachtel, Andrew B. 1998. Making a nation, breaking a nation. Stanford: Stanford University Press.
Živković, Marko. 2012. Srpski sanovnik: nacionalni imaginarijum u vreme Miloševića. Beograd: Biblioteka XX vek. 20 godina Konvencije o zaštiti nematerijalne kulturne baštine [20 Years from the Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage]. 2023. Ministarstvo kulture i medija Crne Gore.
Извори
Fonet, 2022. „Hiljade navijača dočekalo Đokovića: „Inat je nešto što simboliše duh našeg nebeskog naroda“. Portal 021. Pristupljeno 11. februara 2024. https://www.021.rs/Info/komentari/311082.
Popis stanovništva, domaćinstava i stanova u Crnoj Gori 2011. godine. Pristupljeno 12. februara 2024. godine. https://www.monstat.org/userfiles/file/popis2011/saopstenje/saopstenje(1).pdf
Trivić, Branka. 2012. „Dačić: Da pokušamo mirnim sredstvima, možda će nam bolje ići nego u ratu“. Radio Slobodna Evropa. Pristupljeno 4. Februara 2024. https://www.slobodnaevropa.org/a/dacic-da-pokusamo-mirnimsredstvima-mozda-ce-nam-ici-bolje-nego-u-ratu/24789360.html.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2024 ГЛАСНИК ЕТНОГРАФСКОГ ИНСТИТУТА САНУ
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
