The Ethno-Demographic Context of Declining Birth Rates and Birth Control in Eastern Serbia – an Example of an Atypical Demographic Transition
DOI:
https://doi.org/10.2298/GEI2301267KKeywords:
birth control, birth transition, village, Eastern Serbia, VlachsAbstract
The restrictive reproductive model in Eastern Serbia, which appeared in pre– industrial rural society and without of sufficient development potential that would lead to the redefinition of ethical and general social norms, was in many ways similar to industrialized and urbanized societies. The expansive spread of the restricted model of reproduction was atypical in relation to the verme, place and conditions in which it appeared, and beyond all the theoretical postulates of the demographic transition. The paper analyzes the dynamics of change in both components of the natural population movement at the end of the 19th and the beginning of the 20th century and considers the ethnodemographic, ecocultural and socioeconomic context of birth and mortality, which interrelationship indicates the stages of the demographic transition. In addition to objective problems related to the quality of statistical data, the regional demographic differentiation of changes in birth mortality rates indicates a certain correlation between the intensity of the decline in birth and the ethnic structure of the population.
Downloads
References
Blacker, C. P. 1947. “Stages in population growth.” Eugenics review 39 (3): 88– 101. https://europepmc.org/scanned?pageindex=1&articles=PMC2986440 (Accessed September 19, 2022).
Breznik, Dušan. 1977. Demografija – analiza, metodi i modeli. Beograd: Centar za demografska istraživanja – Institut društvenih nauka.
Caldwell, C. John. 1976. “Toward A Restatement of Demographic Transition Theory.” Population and Development Review 2 (3/4): 321–366. https://u.demog.berkeley.edu/~jrw/Biblio/Eprints/%20A-C/caldwell.1976.PDR.transition.theory.pdf (Accessed September 19, 2022).
Chesnais, J. C. 1990. “Demographic Transition Patterns and Their Impact on the Age Structure.” Population and Development Review 16 (2): 327–336.doi: 10.2307/1971593
Đorđević, Tihomir. 1941. Deca u verovanjima i običajima našeg naroda, sv. 46. Beograd: Bibloiteka Centralnog higijenskog zavoda.
IDN–CDI (Institut društvenih nauka–Centar za demografska istraživanja). 1963. Šema stalnih rejona za demografska istraživanja. Beograd: IDN–CDI.
Jakšić, Vladimir. 1853. Opšte kretanje stanovništva 1852. godine sravnjeno u petnaestogodišnjem periodu. Glasnik srbske slovesnosti 5: 254–273.
Jakšić, Vladimir. 1869. Državopis Srbije–Statistique de la Serbie, Vol. III. Beograd: Statističko odeljenje Ministarstva finansija Kneževine Srbije.
Kirk, Dudley. 1996. “Demographic transition theory.” Population studies 50 (3): 361–387. https://doi.org/10.1080/0032472031000149536
Knežević, Aleksandar. 2013. Istorijskodemografske i etnodemografske osnove razvitka stanovništva Istočne Srbije. Doktorska disertacija, Univerzitet u Beogradu–Geografski fakultet.
Knežević, Aleksandar. 2014. “Metodološki problemi demografske analize: Usaglašavanje podataka popisne i vitalne statistike sa administrativno–teritorijalnim promenama (primer Istočne Srbije).” Demografija 11: 53–77.
Knežević, Aleksandar & Gordana Vojković. 2015. “Spatial Extent In Demographic Research–Approach and Problems.” Bulletin of the Serbian Geographical Society 96 (2): 1–24. doi: 10.2298/GSGD160112001K
Landry, Adolphe. 1987. “Adolphe Landry on the Demographic Revolution.” Population and Development Review (13) 4: 731–740.
Macura, Miloš. 1986. Nedovoljno rađanje: istorijska neminovnost ili izazov društvu. Razvitak 26 (4–5): 2–7.
Macura, Miloš, Miroslav Rašević & Tripo Mulina. 1884. Stanovništvo Podunavskog regiona. Beograd: Ekonomski institut.
Milosavljević, M. Sava. 1913. Srpski narodni običaji iz Sreza Homoljskog. Srpski etnografski zbornik, knj. XIX. Beograd: Srpska Kraljevska Akademija.
Njegić, Radmila, prir. 1957. Prirodno kretanje stanovništva Srbije 1863–1954. godine. „Prikazi“ 20. Beograd: Zavod za statistiku NR Srbije.
Pavlović, Mirjana & Mladena Prelić. 2015. „Država, statistika, manjine i moć: etnički ’drugi’ u Kneževini i Kraljevini Srbiji u ogledalu popisa stanovništva“. Glasnik Etnografskog instituta SANU 63 (1): 147–165. doi: 10.2298/GEI1501147P
Radovanović, Milovan. 1958. „Broj i porast stanovništva Istočne Srbije od 1834 do 1953. godine“. Zbornik radova Geografskog instituta PMF 5: 1–14.
Radovanović, Svetlana. 2005. „Dva veka popisne statistike u Srbiji“. Demografija 2: 33–43.
Rašević, Miroslav. 1971. Determinante fertiliteta stanovništva u Jugoslaviji. Beograd. Institut društvenih nauka–Centar za demografska istraživanja.
Spasovski, Milena. 2003. „Depopulacija i populaciona ekspanzija–rezultat demografske tranzicije i osnova regionalizacije.“ U Demografske osnove regionalizacije Srbije, Posebna izdanja, knj. 54, prir. Milena Spasovski, 11–72. Beograd: SANU–GI „Jovan Cvijić“.
Statistika Kraljevine Srbije 1892, Knjiga I. Beograd: Statističko odeljenje Ministarstva narodne privrede Kraljevine Srbije.
Statistika Kraljevine Srbije 1898, Knjiga VIII. Beograd: Statističko odeljenje Ministarstva narodne privrede Kraljevine Srbije.
Thompson, S. Warren. 1929. “Population.” American Journal of Sociology 34 (6): 959–975. https://u.demog.berkeley.edu/~jrw/Biblio/Eprints/%20T-V/thompson.1929.AJS.population.pdf (Accessed September 19, 2022).
Veljović, Radmila. 2015. Društveni okvir odlaganja rađanja u Srbiji. Beograd: Biblioteka Initium, Zadužbina Andrejević.
Veljović, Radmila. 2017. „Odlaganje rađanja – Referentni okvir motivacionog sistema.“ Demografija 14: 47–63.
Vesić, Ž. Miladin. 1966. Kontrola rađanja i pojava depopulacije u Istočnoj Srbiji. Magistarska teza – originalni rukopis, Požarevac.
Vesić, Ž. Miladin. 1978. Stanovništvo i migracije u Istočnoj Srbiji. Posebno izdanje, knj. 31. Beograd: SANU – Geografski institut “Jovan Cvijić“, 1–153.
Vlahović, Petar. 2002. Srbija – zemlja, narod, život, običaji. Beograd: Stručna knjiga.
Vukanović, Tatomir. 1970. „Kontrola rađanja u istočnoj i južnoj Srbiji“. Vranjski glasnik 4: 157–213.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2023 Bulletin of the Institute of Ethnography SASA
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
